Alles draait om suggestie in 'Else'

Voorstelling: Else naar Arthur Schnitzler door theaterburo Profile. Regie: Jan Peter Gerrits. Spel: Loes Wouterson. Gezien: 6/6 Willemsplein 3 Arnhem. Aldaar t/m 27/6. Res. (026) 354 38 99

Tijdens de voorstelling Else zit het publiek zo dicht op de huid van Loes Wouterson dat het bijna ongemakkelijk is. Het intieme karakter van de productie wordt mede bepaald door de entourage: het stuk voltrekt zich tussen de schuifdeuren, in een statig Arnhems kantoorpand waar drie geornamenteerde vertrekken de sfeer oproepen van een Oostenrijks hotel in het fin de siècle van de vorige eeuw. Het hotel vormt het decor voor het verhaal Fräulein Else (1925) van Arthur Schnitzler.

In 1996 speelde Will van Kralingen het met succes als solovoorstelling; ditmaal is de tekst getransformeerd tot muziektheater, met naast Loes Wouterson als Else de musici Hans Penders en Joep Everts die met viool en slagwerk Woutersons monoloog begeleiden. De muziek is in het begin te dominant, vooral ook omdat Wouterson haar verhaal zelf vaak onderbreekt voor Franse chansons die ze met languissante stem ten gehore brengt, maar de muziek krijgt later steeds meer een eigen plaats in de voorstelling en geeft deze extra kleur.

Loes Wouterson bouwt haar spel prachtig op. Eerst is ze een nog onbedorven negentienjarige die jeugdige naïviteit paart aan verleidelijk raffinement. Koket zijn haar gebaren, rusteloos haar fantasieën. Het leven is nog vol verwachtingen maar daaraan komt abrupt een eind als ze haar vader uit een benarde positie moet redden. Else moet in het hotel waar ze logeert binnen twee dagen dertigduizend gulden bijeen zien te krijgen om de schulden van haar vader te betalen. Een geldschieter stemt toe op voorwaarde dat zij zich naakt aan hem vertoont.

Else, die zichzelf in de spiegel bewondert en ervan droomt door mannen bekeken te worden, is diep geschokt. Vertwijfeld vraagt ze zich af wat haar te doen staat, zal ze wel, zal ze niet? Het slot is tragisch en eindigt met de dood, maar daaraan vooraf gaat Else's triomf als ze in trance besluit zich naakt aan de hotelgasten te presenteren.

Else is een voorstelling over onderdrukte verlangens. De emoties gaan met Else op de loop en regisseur Jan Peter Gerrits laat Loes Wouterson alle ruimte die gevoelens te tonen. Daarbij heeft ze bovendien de opdracht niet alleen Else te vertolken maar ook de figuren in haar omgeving. Haar spel draait om suggestie, zo zien we haar dan ook niet naakt maar gekleed in een groen mantelpak waarvan na verloop van tijd alleen de bovenste knoop opengaat. Ze loopt vlak voor het publiek langs, je kunt haar haast aanraken. Maar onze nabijheid deert haar niet. Zo worden we tegen wil en dank de voyeurs waar Else naar verlangt.

    • Noor Hellmann