Strijd tegen drugs moet in 2008 zijn beslecht

In een speciale vergadering van de Verenigde Naties bespreken vertegenwoordigers van zo'n 130 landen de komende drie dagen extra maatregelen in de strijd tegen drugs. Nieuwe ambities in het gevecht tegen verdovende middelen.

NEW YORK, 8 JUNI. Nog tien jaar, maar dan is het ook zover. In 2008 moet de War on Drugs definitief zijn beslecht in het voordeel van degenen die de handel in en het gebruik van verdovende middelen - alcohol en tabak uitgezonderd - volledig willen uitroeien.

“Een wereld zonder drugs: we can do it”, is het ambitieuze motto van een speciale driedaagse zitting van de algemene vergadering van de Verenigde Naties. Een bijeenkomst waar vertegenwoordigers van zo'n 130 landen - onder wie een dertigtal staatslieden zoals Clinton (VS), Chirac (Frankrijk) en Wijdenbosch (Suriname) - hun steun zullen uitspreken voor een drie maanden geleden in Wenen overeengekomen politieke declaratie.

De verklaring bestaat uit een uitvoerig actieprogramma dat er volgens de toelichting op is gericht “alle aspecten van het drugsprobleem gelijktijdig aan te pakken” binnen een termijn van tien jaar. “De speciale vergadering moet een keerpunt zijn voor de wereld om met hernieuwde energie de drugsstrijd aan te gaan”, aldus directeur Pino Arlacchi van de UNDCP, het speciale drugsbestrijdingsorgaan van de VN.

Twee jaar geleden werd binnen VN-verband voor het eerst geopperd de drugsoorlog te evalueren. 1998 is een geschikt moment omdat het tien jaar is na de totstandkoming van het VN-verdrag tegen verdovende middelen en psychotrope stoffen. Een verdrag dat het belangrijkste juridische fundament is voor de wereldwijde aanpak van de drugshandel.

Maar tot groot verdriet van een bonte verzameling actiegroepen die zich de afgelopen dagen in New York genesteld hebben en die van mening zijn dat de drugsbestrijding is ontaard in een smerige 'burgeroorlog' die meer problemen maakt dan ze oplost, is er van evaluatie niet veel terecht gekomen. Cijfers die in de ogen van de 'hervormers' zonneklaar aantonen dat de drugsoorlog contra-produktief werkt, zijn voor de wereldleiders aanleiding de strijd een tandje op te voeren.

De VN-bijeenkomst is, zoals een lid van de Nederlandse delegatie opmerkt, “puur het schaatsen van de verplichte figuren”. Er worden zo'n honderd toespraken gehouden met woensdagmiddag als een van de laatste sprekers, namens de wegens de formatie afwezige premier Kok, minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken. Aan de inhoud van het actieplan zal echter niet meer worden getornd.

Dat plan bevat maatregelen om de aanpak van het witwassen van drugsgelden, de handel in chemische grondstoffen en die in amphetamine-achtige stoffen te verbeteren. Ook moet er juridisch nauwer worden samengewerkt, zoals bij de uitlevering van drugsverdachten, en stelt men zich ten doel voor 2008 wereldwijd de illegale teelt van verdovende middelen “uit te roeien of in ieder geval in belangrijke mate te verminderen”.

De Nederlandse regering heeft “waardering voor de ambitie” van het nieuwe VN-drugsplan, zoals Van Mierlo het eerder dit jaar in een brief aan de Tweede Kamer zuinigjes uitdrukte. Maar echt nodig vond men het initiatief niet “om weer wat nieuwe piketpaaltjes te slaan”, aldus een Nederlands delegatielid. De politieke declaratie wordt in het algemeen gezien als een nog repressievere aanpak van het drugsgebruik. En dat is Nederland, dat drugsgebruik niet alleen als een criminele kwestie maar toch vooral als een probleem op het gebied van volksgezondheid beschouwt, een doorn in het oog.

Hardop uitspreken van dit soort bedenkingen doet Nederland niet. “Als je in de VN zou praten over legalisering van drugsgebruik gaat het dak eraf”, heet het in het Nederlandse kamp. Men prijst er zich daarom gelukkig mee dat in het nieuwe actieplan ook aandacht wordt besteed aan het belang om de vraag naar drugs te verminderen. Er moet meer aandacht komen voor voorlichting en behandeling van drugsverslaafden. “Dat is winst. Meer moeten we voorlopig niet willen. Als Nederland weer gidsland gaat spelen, krijgen we alle shit over ons heen”, aldus de Nederlandse gedelegeerde.

    • Marcel Haenen