Ander haar, ander shirt en een nieuwe positie

Voor het eerst heeft elke volleybalploeg in de World League een speler met een afwijkend shirt in de gelederen. Dat wordt gedragen door de libero, bij Nederland Marko Klok, die onbeperkt in het achterveld mag worden ingezet.

DEN BOSCH, 8 JUNI. Op het eerste gezicht lijkt Marko Klok zijn shirt te zijn vergeten. Hij heeft tijdens de twee wedstrijden tegen Griekenland in de Bossche Maaspoort een ander tenue aan dan zijn ploeggenoten van de Nederlandse volleybalploeg. Het is geen mooi gezicht, begrijpt ook Klok. “Misschien is het voor de eenheid beter om de libero in hetzelfde shirt als de rest te laten spelen, maar voor de herkenning wel een speciaal nummer te geven. Dubbel nul bijvoorbeeld.”

Hij vindt het zelf niet vervelend om een ander shirt te dragen. “Mijn haar is ook anders”, zegt Klok. “Zoiets past wel bij me. Ik ben zeker niet zo extreem als basketballer Dennis Rodman. Maar ik houd van uitdagingen. Ik denk ook dat deze rol op mijn lijf is geschreven.”

Klok stond bovenaan het lijstje van bondscoach Toon Gerbrands toen er naar een vaste libero voor Oranje werd gezocht. “Hij leek mij dé man voor die positie”, aldus Gerbrands. In januari hadden coach en speler een eerste gesprek in Breda. “Marko hoorde me helemaal uit, wilde er alles van weten”, herinnert Gerbrands zich. Klok: “Voor mij was het belangrijk om te weten of ik waarde voor de ploeg kon hebben. Van Toon begreep ik dat het geen geintje zou worden.”

De nieuwe libero mag meer niet dan wel. Hij mag niet aanvallen en ook niet serveren. Hij kan wel worden ingezet om te passen - de opslag van de tegenpartij opvangen - en te verdedigen. De coach mag de libero onbeperkt wisselen in het achterveld. En zo stond Klok tegen de Grieken bijna constant op het veld omdat hij steeds de middenmensen Albert Cristina en Mike van de Goor verving.

De speler van de Belgische kampioen Maaseik moet zich wel steeds mentaal instellen op zijn nieuwe rol. Klok: “Het mooiste in het volleybal blijft toch punten maken. En dat mag ik dus niet. Vooral als het niet lekker draait in de ploeg, wil je meer doen. Als ik met passen een fout maak, kan ik dat ook moeilijk compenseren. Ik kan niet even een puntje scoren. Het enige dat ik dan kan doen is beter proberen te passen.”

Gerbrands is zeer tevreden over Klok. “ Hij neemt zijn taak heel serieus. Hij heeft een eigen warming-up gecreëerd. Als de anderen ballen over het net slaan, gaat hij duiken en rollen. Marko is binnen de groep een positieve vent, een trainingsbeest.”

Klok zorgt er wel voor dat hij in deze periode ook nog een beetje op aanvallen en opslag traint. Want voor zijn club is hij komend seizoen weer gewoon een belangrijke allrounder. “Soms laten we hem op de training even wat ballen over het net rossen”, aldus Gerbrands. Ook in de wedstrijden willen de andere spelers, bij wijze van grap, Klok weleens een punt laten maken. Kijken of het de arbitrage opvalt. Klok: “Misschien doen we het als we een keer ver voorstaan. Dat gaat ons dan natuurlijk een punt kosten. Óf de scheidsrechter moet heel slecht zijn.”

Voor de 30-jarige Klok is deze opmerkelijke ontwikkeling in het volleybal een kans om nog een keer Olympische Spelen mee te maken. Hij behoorde in 1992 in Barcelona tot de Nederlandse selectie die een zilveren medaille behaalde. Vier jaar later dacht Klok als beachvolleyballer in Atlanta te mogen meedoen, maar NOC*NSF nam hem zijn startbewijs af. Tevergeefs probeerde hij via de rechter dat besluit ongedaan te maken. Klok: “Natuurlijk wil ik naar Sydney. Maar ik heb met Toon afgesproken dat we het eerst tot en met het komende WK bekijken”, aldus Klok.

De vraag is vooral of de regel met de libero tot de Olympische Spelen van 2000 zal worden gehandhaafd. Ruben Acosta, de voorzitter van de internationale volleybalfederatie FIVB, heeft onlangs in een persoonlijk onderhoud tegen Gerbrands gezegd van wel, maar met de eigenzinnige Mexicaan weet je het nooit. Tijdens het bewind van Acosta zijn er al vele rare dingen gebeurd. Hij voerde de libero in om, zo dacht hij, de tengere Aziaten in de strijd tegen de sterke Europeanen meer kans te geven de ballen te verdedigen. “Maar die rol van super-verdediger is volledig achterhaald”, zegt Gerbrands gniffelend. “Acosta heeft niet voorzien dat de libero juist kan helpen bij het aanvallen. Want hij mag ook passen en kan zo de middenmensen achterin meer dan uitstekend vervangen.”

Na de Olympische Spelen van Atlanta werd met het libero-experiment begonnen. Het nieuwe type speler had toen nog geen speciaal shirt, maar was herkenbaar aan een aftands geel hesje. Bij Nederland maakte men tijdens de toernooien ruzie over wie het aan moest. Gerbrands: “In het begin was het een drama voor ons. We hadden zo'n libero ook helemaal niet nodig.”

Tegenwoordig maken de Nederlanders van de nood een deugd. Marko Klok is trots op zijn nieuwe functie en shirt. “Ze denken er ook over om de libero een shirt te geven zonder naam, zonder nummer en zonder sponsor-aanduiding. Maar dat lijkt me niets. Zo kom je er een beetje bij te hangen en dat is onzin. Ik kan dan wel geen punten maken, maar wel voorkomen.”

De Nederlandse volleybalploeg heeft de eerste twee thuiswedstrijden in de World League overtuigend gewonnen. Tegen het slappe Griekenland werd het in Den Bosch twee keer 3-0. Bij Nederland deed aanvoerder Bas van de Goor niet mee wegens een peesontsteking in zijn elleboog. Afgezien van Van de Goor zal ook spelverdeler Peter Blangé in de ploeg van bondscoach Toon Gerbrands terugkeren.

    • Hans Klippus