Strafhof VN vrijwel zeker in Den Haag; Geen andere kandidaten

DEN HAAG, 6 JUNI. Den Haag wordt nagenoeg zeker de vestigingsplaats voor een nieuw Internationaal Strafhof. Den Haag is de enige kandidaat. De Duitse regering heeft ervan afgezien de stad Neurenberg alsnog te kandideren.

Over de locatie voor het International Criminal Court wordt over anderhalve week beslist tijdens een conferentie van de Verenigde Naties in Rome. Als zetel van het Internationale Gerechtshof en het Joegoslavië-Tribunaal had Den Haag sinds de kandidaatstelling vorig jaar steeds de beste papieren. Omdat Den Haag als internationaal juridisch centrum zeer brede steun in de VN heeft, en geen enkel VN-land zich tegen de Haagse kandidatuur heeft uitgesproken, heet het in kringen rond het ministerie van Buitenlandse Zaken dat het “eigenlijk niet meer mis kan gaan”.

Het Internationale Strafhof is bedoeld voor de berechting van personen die zich schuldig hebben gemaakt aan ernstige misdrijven “die het geweten van de mensheid schokken”. Het strafhof moet oordelen over personen, uit welk land ook, die zich schuldig maken aan genocide, oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid. Het Internationaal Gerechtshof behandelt alleen geschillen tussen staten.

Eerdere voorstellen om het strafhof ook bevoegd te maken in zaken over drugshandel en terrorisme maken weinig kans. Nederland behoort tot de meerderheid van landen die zich daartegen hebben uitgesproken.

Het hof zal - anders dan het Joegoslavië-Tribunaal - niet ad hoc (via een resolutie van de Veiligheidsraad) en niet voor één specifieke situatie worden opgericht. Het moet zulke ad hoc tribunalen overbodig maken, en in de toekomst alle ernstige en grootschalige misdrijven op dit gebied gaan berechten. De taken en bevoegdheden van het strafhof worden daarom vastgelegd in een internationaal verdrag.

Het strafhof moet “complementair” worden ten opzichte van nationale strafrechtelijke stelsels en alleen onderzoek en vervolging overwegen indien nationale rechterlijke instanties niet aanwezig, effectief of objectief zijn. Zowel de Veiligheidsraad als de staten die partij zijn bij het komende verdrag zullen het recht krijgen bepaalde situaties en misdrijven ter berechting aan het strafhof voor te leggen.

Het statuut voor het hof zal deze zomer in Rome op een VN-vervolgconferentie worden vastgesteld. Buitenlandse Zaken gaat ervan uit dat er nog ruim twee jaar nodig zal zijn voor het strafhof in Den Haag operationeel is.

In Den Haag was aanvankelijk geopperd de nagenoeg leegstaande Alexanderkazerne geschikt te maken voor het Internationale Strafhof. Volgens een woordvoerder van de gemeente is nog niets beslist over de locatie. Hij bevestigt dat het “voor de hand ligt” dat een plaats wordt gezocht in de nabijheid van het Internationale Hof en het Joegoslavië-Tribunaal, dus in de buurt van het Vredespaleis.

    • J.M. Bik