'Schikking in zaak joodse tegoeden'; Banken bieden mld dollar

NEW YORK, 6 JUNI. Drie grote Zwitserse banken willen rechtszaken van voormalige joodse rekeninghouders en hun nabestaanden schikken voor ruim een miljard dollar. Het bedrag is bestemd voor nabestaanden die al meer dan vijftig jaar tevergeefs hun tegoeden proberen terug te krijgen.

Dat melden bronnen dichtbij de onderhandelingen tussen de banken en advocaten van voormalig rekeninghouders en hun nabestaanden. Een schikking over de kwestie zou een van de laatste obstakels wegnemen voor een fusie tussen Union Bank of Switzerland (UBS) en Swiss Bank. Die fusie moet nog worden goedgekeurd door de Federal Reserve. Eerder deze week ging de New York State Banking Board al akkoord met de fusie. UBS en Swiss Bank zullen samen in grootte de derde bank in de wereld worden. Beide banken hebben aanzienlijke activiteiten in de staat New York. De State Banking Board signaleert in een brief “een ommezwaai in de houding” van de banken. De bestuurders hebben inzage gekregen in archieven die teruggaan tot de periode 1940-1945 en in slapende rekeningen. Voor het eerst mochten Amerikaanse overheidsvertegenwoordigers ook stukken in Zwitserland zelf inzien.

De gesprekken over een schikking duren intussen voort. Behalve de ongeveer 1 miljard dollar bestemd voor de nabestaanden die rechtszaken voeren, zou een fonds van 600 miljoen dollar worden geopend voor joodse overlevenden van de kampen en mensen die alleen indirecte bewijzen hebben voor tegoeden van families. De verwachting is dat een definitief akkoord over enkele weken kan worden bereikt.

Om de tafel zitten behalve de vertegenwoordigers van de Zwitserse banken Amerikaanse vertegenwoordigers van het Jewish World Congres, advocaten namens particulieren en Stuart Eizenstat, staatssecretaris van economische zaken. In afzonderlijke particuliere rechtszaken in New York City en Washington hebben gedupeerden in totaal meer dan veertig miljard dollar geëist van de banken. “Ze denken dat ze zonder ons kunnen onderhandelen”, zegt Gizella Weisshaus, eerstgenoemde in een zaak die is aangespannen door het kantoor Edward Fagan & Associates. “Niemand vraagt ons iets. Veel mensen zijn heel boos op Fagan. Ik heb de rechter al drie brieven geschreven met de vraag om ons representatie te geven aan die onderhandelingstafel.” Weisshaus (67) woonde in het Roemeense Sighet tot 1944. Daarna werden zij en haar joodse familie gedeporteerd naar Auschwitz. De avond voor haar vertrek vertelde haar vader waar er kostbaarheden in de muur verborgen waren en vertelde hij dat er een bankrekening was in Zwitserland. Weisshaus verloor 56 familieleden in de kampen. Terug in Roemenië vond ze de juwelen in de muur van het ouderlijk huis. De Zwitserse banken gaven vijftig jaar lang niet thuis.