Netelenbos: toch verplichte toets voor basisscholen

ROTTERDAM, 6 JUNI. Staatssecretaris Netelenbos (Onderwijs) wil dat alle basisscholen de CITO-eindtoets of een vergelijkbare toets afnemen en hun resultaten bekendmaken aan hun gemeentebestuur. Als scholen dat weigeren, dan zal de overheid dat wettelijk moeten verplichten.

Dit schrijft de demissionaire staatssecretaris deze week in een brief aan de Tweede Kamer.

De verplichte eindtoets zou een van de middelen moeten worden waarmee Netelenbos vanaf het jaar 2000 wil controleren of gemeenten en basisscholen effectief onderwijsachterstanden bestrijden. Gemeenten zijn daarvoor vanaf 1 augustus verantwoordelijk.

Onderwijsspecialisten in de Tweede Kamer, C. Cornielje (VVD) en U. Lambrechts (D66), zijn “zeer verbaasd” over de brief, omdat Netelenbos de publicatie van CITO-resultaten in maart nog “onbespreekbaar” noemde in de Tweede Kamer.

De VVD en D66 stelden toen voor om alle basisscholen te verplichten de CITO-toets af te nemen en die resultaten te publiceren, omdat ouders en belastingbetalers volgens hen recht hebben op informatie over de prestaties van scholen. “De CITO-toets is geen eindexamen voor twaalfjarigen en daar willen wij ook niet naar toe”, zei Netelenbos toen. Zeventig procent van de bijna 8.000 basisscholen gebruikt al de CITO-toets.

Maar CITO-resultaten, zo zei Netelenbos in maart, zeggen niets over de effectiviteit van een school, omdat de ene school kleuters krijgt die hun naam al kunnen schrijven en op de andere school kleuters komen die geen woord Nederlands spreken.

Ofschoon Netelenbos nu niet over publicatie van CITO-resultaten schrijft, zegt Cornielje het “toe te juichen dat ze van mening is veranderd over de noodzaak van vergelijkbare toetsen. Dat is de enige manier om te meten hoe basisscholen presteren”, aldus Cornielje.

Jaarlijks besteedt het rijk ruim 300 miljoen gulden aan de bestrijding van onderwijsachterstanden op basisscholen. Vanaf augustus moeten ook gemeenten hieraan een financiële bijdrage leveren. Met name Montessori- en Vrije scholen zijn tegenstander van de CITO-toets, omdat zij die te uniform en rigide vinden. In Amsterdam nemen alle basisscholen, ook de Montesori-scholen, sinds dit jaar al verplicht de CITO-eindtoets af, omdat Amsterdamse leerlingen sinds jaren onder het landelijk gemiddelde presteren.