E.Q.

Het aardige van een opleiding in de psychologie aan een van de Nederlandse universiteiten is dat je onder meer kritisch leert nadenken over de waarde van geheel verschillende grootheden als vooronderstelling, theorie en feit. Doorgaans stimuleren docenten hun studenten om eerst onderzoek te doen, op z'n minst na te gaan wat er precies bedoeld wordt, en daarna pas tot een visie of standpunt te komen.

Lezing van de bijdrage van Vittorio Busato onder de kop 'Empathisch begaafd' (Z 23 mei) doet vermoeden dat hierin verandering op komst is. Enkele vertegenwoordigers van de Nederlandse academische psychologiebeoefening laten zich laatdunkend uit over (een test voor) emotionele intelligentie waaraan wij aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen met een groep onderzoekers sinds een jaar werken. Met name Pieter Drenth herhaalt hier hetgeen hij in diverse andere media ook al ten beste gaf.

Zijn commentaar komt erop neer dat hij het allemaal een 'rommeltje' vindt. Het meest opvallende aan de opmerkingen van de hoogleraren Elshout, Hofstee en Drenth is de slordigheid waarmee ze te werk gaan: ze verkondigen vooroordelen, nemen zonder kennis van zaken standpunten in en zetten hun hakken in het zand. Ze verwarren de hype over emotionele intelligentie met onderzoek naareen serieuze test (waaraan door onder andere Reuven Bar-On zestien jaar is gewerkt) die nu juist aan onderdelen van deze hype een wetenschappelijk fundament kan verschaffen.

Bar-On's werk wordt internationaal in de psychologenwereld met veel enthousiasme ontvangen en lijkt in niets op het rommeltje waarover Drenth persevereert. Hofstee is benauwd voor het imago van de psychologie indien ze zich inlaat met emotionele intelligentie; hij verblijft kennelijk het liefst in een ivoren toren en is bevreesd voor meer Eq in zijn omgeving. Je kunt er in je carrière voor kiezen om je nergens mee in te laten, behalve dan met onderwerpen waar niet te veel belangstelling voor bestaat en waaraan je moeilijk je vingers kunt branden.

De enorme maatschappelijke belangstelling voor emotionele intelligentie moet ons psychologen toch ook aan het denken zetten, temeer daar we in ons onderzoeksbeleid van overheidswege en door subsidiërende instellingen gestimuleerd worden ons met maatschappelijk relevante thema's te bemoeien.