De Max Pam-weg

Max Pam is een verdienstelijk columnist die zijn kunsten vertoont zowel in deze krant als op de Amsterdamse televisiezender AT5, maar om nu al een weg naar hem te noemen, dat zou een tikkeltje overdreven zijn. De Max Pamweg waar ik het over wil hebben is dan ook niet een weg waarover je kunt rijden, maar een weg die je kunt begaan en die ook daadwerkelijk is begaan door talloze Nederlanders onder wie Max Pam.

Over die weg vertelt hij in de columns van de afgelopen weken waarin hij teruggaat naar de plekken van zijn jeugd: waar hij woonde en waar hij naar school ging. Als hij een jaar of zes is, verhuist het gezin vanuit de Indische buurt in Amsterdam-Oost naar de rand van de Pijp: “Het was weliswaar een oud huis op tweehoog, waar je de buitendeur opendeed met een zwaai aan een ijzeren stang, maar daar stond tegenover dat wij over een zolderkamer beschikten. Nadeel was wel dat mijn lagere school in de chique Apollolaan lag, een flink stuk lopen, want mijn ouders waren dan wel links, ze waren toch niet zo links dat zij mij in de Pijp op school deden.”

Max Pam was geen uitzondering. De Van het Reves, Loe de Jong en zijn tweelingbroer Sally en talloze anderen deden hetzelfde: zij bezochten een school buiten de eigen buurt die spoorde met de talenten en met de maatschappelijke ambities van hun ouders. Ik denk niet dat hun handelwijze indertijd door wie dan ook werd beschouwd als weinig in overeenstemming met welke politieke voorkeur dan ook. Dat Pam dat wel doet en de schoolkeuze door zijn ouders achteraf beoordeelt als moeilijk te rijmen met de principes van links, komt doordat hij zich laat misleiden door de bril van de hedendaagse politieke correctheid, want, vreemd genoeg, dat verband is er tegenwoordig wel.

Al meer dan twintig jaar sla ik met verbazing gade hoe linkse politici en intellectuelen de buurtschool verheerlijken en de middenschool bejubelen, terwijl, zodra het hun eigen kinderen betreft, hun voorkeur blijkt uit te gaan naar de Max Pamweg. Hoewel de zegeningen van de linkse onderwijsideologie uitsluitend zijn te vinden in de nota's en blauwdrukken van beleidsambtenaren, politici en onderwijskundigen, en die ideologie in de praktijk voornamelijk conflicten, verloedering van scholen en andere ellende heeft opgeleverd, is zij toch de rol gaan vervullen van kompas waaraan linkse correctheid wordt afgemeten. De Utrechtse rector Sjamaar constateerde dat de hedendaagse, allochtone Pams, Van het Reves en De Jongs de weg hebben gevonden naar scholen buiten de eigen buurt. De afdelingen Havo en VWO van zijn school lopen leeg, en zijn conclusie is dat je de school dan maar beter kunt opheffen om daarmee ook minder gemotiveerde ouders te dwingen de Max Pamweg te volgen.

De hele school dichtgooien? Nee, roept onder aanvoering van Haasbroeks NOS-Journaal gans het volk, neem een voorbeeld aan scholen zoals het Haagse Johan de Witt. Daarbij wordt voor het gemak vergeten dat ze daar het station Sjamaar al mijlenver zijn gepasseerd. Het beleid op zie zwarte school is erop gericht te voorkomen dat leerlingen door spijbelen of vroegtijdig schoolverlaten maatschappelijk wegglijden richting werkloosheid, drugs en criminaliteit. Daar richt die school zich op, en daar is niks mis mee, want voor een bepaalde categorie leerlingen is dat jammer genoeg de enig mogelijke weg. Maar het is wel een treurige, want veel beter is het natuurlijk dat integratie plaatsvindt in het onderwijs zelf.

Ik vind het onbegrijpelijk dat de weg waaraan vorige generaties hun emancipatie te danken hebben, nu algemeen als verdacht wordt aangemerkt.