Fiscus treedt op tegen pensioenconstructie

DEN HAAG, 5 JUNI. Rijke gepensioneerden die hun vermogen om fiscale redenen willen overhevelen naar het buitenland moeten met onmiddellijke ingang direct afrekenen met de belastingdienst.

Staatssecretaris Vermeend van Financiën wil op deze manier een gat in de pensioenwet dichten waardoor de schatkist tientallen miljoenen guldens aan inkomsten derft. Vermeend noemt de manier waarop pensioenverzekeraars gebruik maken van dit gat “illegaal”. Hij heeft de zaak inmiddels voorgelegd aan de rechter, die over twee weken een oordeel velt.

Anticiperend op deze uitspraak heeft Vermeend vorige week opdracht gegeven aan alle belastinginspecteurs om pensioenvermogens die met een truc naar het buitenland worden overgeheveld tegen 60 procent te belasten; het hoogst mogelijke tarief.

In Nederland kan iedereen naast de AOW een aanvullend pensioen opbouwen. De premies voor zo'n pensioen zijn aftrekbaar van de belasting. Daar staat tegenover dat het pensioen fiscaal wordt belast wanneer het wordt uitgekeerd. De afrekening met de belastingdienst gebeurt echter wel tegen een lager tarief dan waarmee ze van de belastingen worden afgetrokken. Het tarief van de eerste belastingschijf bedraagt dit jaar 36,35 procent; voor 65-plussers is dat 19,85 procent. De meeste mensen die een pensioen hebben opgebouwd laten het geld jaarlijks uitbetalen. De meer vermogende gepensioneerden proberen soms in één keer over hun pensioenvermogen te beschikken via een zogenoemde afkoop. Dit is in Nederland fiscaal zeer ongunstig.

Pensioenverzekeraars hebben daarom een truc bedacht waarbij het pensioenkapitaal wordt overgenomen door een pensioenfonds. Dit brengt het kapitaal vervolgens onder bij een dochter in het buitenland; meestal België. De naar het buitenland vetrokken cliënt kan daar vervolgens het pensioen afkopen tegen een veel gunstiger tarief.

De Nederlandse belastingdienst heeft bij die constructie het nakijken: de premie is wel fiscaal afgetrokken terwijl het pensioen niet wordt belast. In de regel laat de Belgische ficus dergelijk in het buitenland opgebouwd pensioenkapitaal ongemoeid. En mocht er toch belasting over worden geheven, dan is dit maximaal tegen een tarief van 16 procent.

Met de zogeheten brede herwaardering, die per 1 januari 1995 van kracht is, zijn maatregelen getroffen om een belastingvrije overdracht van pensioenkapitaal naar België tegen te gaan. Volgens het ministerie van Financiën is de nieuwe constructie - die alleen tot doel heeft het pensioenkapitaal in België af te kopen - in Nederland verboden en is er sprake van een strafrechtelijke overtreding.

Volgens de wet moet er ontheffing worden verleend voor overdracht van pensioenkapitaal. Vermeend heeft de belastinginspecties verboden nog langer ontheffingen te geven.