Trainer; Oranje ongeschikt voor strijd

Trainer Foppe de Haan van Heerenveen geeft de komende weken in NRC Handelsblad zijn visie op het WK en het Nederlands elftal. Te beginnen vandaag.

GUUS HIDDINK heeft de afgelopen weken diverse keren laten doorschemeren dat hij met het Nederlands elftal vasthoudt aan de strijdwijze en de personele invulling van de kwalificatiereeks. Afgezien van het feit dat die opvatting gezien de slepende blessures van Dennis Bergkamp en Wim Jonk al niet meer te handhaven is, vindt Foppe de Haan dat de bondscoach voor en tijdens het wereldkampioenschap met een schone lei moet beginnen. “Voetbal is altijd in beweging. Topsport moet je elke keer opnieuw bekijken. Ik kan me voorstellen dat Hiddink geneigd is voor een groep te kiezen die redelijk moeiteloos de kwalificatie heeft afgedwongen, maar hij moet nu toch een nieuwe discussie met zichzelf aangaan. Wil je bijvoorbeeld een middenveld dat zoals bij Real Madrid veel moet bewegen? Dat is krachtenverslindend op een groot toernooi. Maar bij alles gaat het om het idee dat erachter zit. Je mag niet de ene keer dit doen, de andere keer dat.”

Aan de hand van een aantal trefwoorden denkt De Haan mee met zijn collega Hiddink en het Nederlands elftal. Niet graag zou hij in de schoenen staan van de bondscoach. “Want je hebt zo weinig tijd om structuur aan te brengen en continuïteit te krijgen in Oranje.”

DE TACTIEK “Het ziet er niet naar uit dat Hiddink met Bogarde in plaats van Numan zal spelen. Toch zou ik achterin wat veranderen. Ook qua speelwijze. Nu staan Frank de Boer en Jaap Stam als mandekkers opgesteld. Maar als je twee slimme spitsen ontmoet die veel van positie wisselen en bovendien snel zijn, krijg je met Frank de Boer een probleem. Ik zou Bogarde als linksback op een van de spitsen zetten. Frank de Boer moet al naar gelang de situatie dat toelaat zelf beslissen of hij voor of achter zijn verdediging speelt. Komt hij ervoor dan heb je een numerieke meerderheid op het middenveld. Die situatie creëer je nu zelden omdat Reiziger zich geen raad weet met de ruimte die hij krijgt. Ik zou hem wel achterhouden als vleugelverdediger. Je kunt niet zoals Ajax met beide backs op de spitsen spelen. Er zijn altijd teams die daar wat op vinden. Dat zag je op het EK twee jaar geleden tegen Engeland. Sheringham trok onze linksback helemaal weg, waardoor linkshalf Witschge in de problemen kwam.”

DE OPSTELLING “Aangezien Bogarde een sterkere verdediger is dan Numan, krijgt hij bij mij de voorkeur. Bogarde kan ook beter koppen. Verder zou ik Stam, De Boer en Reiziger achterin handhaven, zij het in een andere rolverdeling. Er vanuit gaande dat Bergkamp nog niet beschikbaar is, speel ik op het middenveld met Winter, Seedorf, Davids en Overmars. Ik vind dat je absoluut niet om Davids heen kunt. Hij heeft iets wat een aantal jongens in dit Oranje mist: hij gaat er écht voor. Hij kan ook nog fantastisch voetballen met behoorlijk veel inzicht. Bovendien zou hij in mijn speelwijze wat controlerend aan de linkerkant spelen, zoals hij dat ook deed met Ajax tegen Real Madrid en Borussia Dortmund. De ruimte die Bogarde vrijmaakt kan Davids makkelijk belopen. En zo kan Overmars wat dieper spelen. Voorin houd ik het op Ronald de Boer en Kluivert. Hasselbaink is toch vooral een opportunist die graag wacht op een verre pass. Ronald de Boer zou in deze rol wel veel moeten zwerven. Is Bergkamp weer fit, dan schuift Seedorf naar de rechterflank op de plek van Winter en neemt De Boer zijn positie in.”

DENNIS BERGKAMP “Zijn aanwezigheid is voor Oranje op het wereldkampioenschap van wereldbelang. Ik heb onze spits Ruud van Nistelrooy weleens meegenomen naar een wedstrijd van het Nederlands elftal om hem te laten zien hoe Bergkamp een bal aanneemt. En dan is hij vervolgens vanuit de dekking altijd in staat met de neus voor het doel te komen. Op Bergkamp moet de tegenstander twee man zetten, waardoor het middenveld meer lucht krijgt. Als hij niet meedoet heeft het Nederlands elftal echt een probleem.”

DE KANSHEBBERS “Brazilië geef ik de meeste kans. De Duitsers zag ik tegen Finland met een elftal van gemiddeld 30 jaar. Dat zie ik dus absoluut niet zitten. Het bewijst dat er in Duitsland weinig talent rondloopt. Frankrijk heeft een aardige ploeg, maar scoort heel moeilijk. Mijn gevoel zegt verder dat Engeland niet ver komt. De impulsen in de Premier League komen momenteel bijna uitsluitend van buitenlanders. Ik ben in februari op studiereis geweest in Engeland. Ik heb mijn licht opgestoken bij Manchester United, Bolton Wanderers en Derby County. Een bestuurder van Bolton was eerlijk tegen me: Manchester United is in Engeland de enige club die een goed beleid voert. De rest baseert zich op opportunisme. Dat zie je ook terug in het veld. Op het EK speelden de Engelsen thuis. Wij hadden tegen hen een ontzettend slechte dag en misschien was er aan onze kant ook sprake van onderschatting. Ik zie Oranje nu weer niet ver komen. De groepswedstrijden overleeft dit elftal nog wel. Daarna moet er strijd worden geleverd en dan betwijfel ik of deze ploeg overeind blijft.”

DAVIDS EN DE MEDIA “Er zijn in Oranje spelers tegen wie ik zou willen zeggen: doe nou eens normaal. Dan doel ik vooral op Davids, Bogarde en Seedorf. Waarom zou je niet met de media praten? Je wordt niet alleen gewaardeerd omdat je goed voetbalt, ook omdat je af en toe eens wat vertelt. En dat je een mening hebt. Davids kan wel zeggen dat hij praat met z'n voeten, maar dat doe je toch normaal met je mond. Als een medium je onder de navel heeft geschoffeerd, zeg dan: 'Ik stop met jullie'. Als je in je ziel bent geraakt mag je dat best verkondigen. Dan weet iedereen waar hij aan toe is. De bondscoach kan nooit iemand dwingen te praten met de pers. Hiddink kan hoogstens zeggen: 'Je bent lid van het Nederlands elftal en dat heeft ook een promotionele betekenis'. Hiddink laat het kennelijk op zijn beloop. Hij denkt: het is wel een probleem, maar dat maken we er niet van.”

HOTELS “We zitten met Heerenveen meestal in redelijk goede hotels. Maar we hebben ook weleens op Terschelling gelogeerd in een jeugdherberg. Daar moesten we zelf aardappelen schillen en afwassen. Dat gaf toch een gevoel van saamhordigheid. Voetballers denken tegenwoordig dat ze de superstars zijn van de maatschappij. Het zijn toch gewoon maar simpele jongens. Het enige dat bij hen telt is mooi, mooi, mooi. Het hoeft van mij niet. Van luxe hotels ga je absoluut niet beter voetballen.”

DE BEGELEIDINGSSTAF “Hiddink krijgt het druk met zo'n uitgebreide staf, want er is altijd wel iemand die een opdracht verkeerd uitlegt. Maar met weinig mensen kan de communicatie onvoldoende zijn. Het is goed dat Rijkaard erbij is. Ik schat hem hoog in. Irritaties worden voorkomen als een speler tegen een ploeggenoot durft te zeggen dat hij zich aan hem stoort. Groepsvorming heb je altijd, zoals bij ons vroeger de Friezen en de Groningers. Die videoman van Hiddink, Roberto Tolentino, daar ben ik in het voetbal mee begonnen. Hij is een van de weinige cameramensen die bepaalde situaties in beeld kunnen brengen. Vaak is het juist voor analyses niet goed om met de lens de bal te volgen. Zoals bij het observeren van dekkingsfouten.”

DE ORANJEGEKTE “In Friesland merk je er nog weinig van. Wij komen wel als het zover is. Veertien dagen vantevoren al in 't oranje, zoals in Amsterdam? Ongelooflijk overdreven. Allemaal voor de commercie. Het is weer een stam waar je bij moet horen.”

    • Erik Oudshoorn