Studioratten maken indruk

Concert: Massive Attack. Gehoord: 3/6 Vredenburg, Utrecht.

Drie turven hoog liep ze tijdens het concert door de gangen van Vredenburg: Liz Fraser, de zangeres van de Cocteau Twins die haar stem leende aan de laatste Massive Attack-hit Teardrop. Maar Fraser kwam niet zingen, omdat ze de soundcheck had gemist. Het weerhield Massive Attack er niet van om een uiterst geïnspireerd concert te geven, waarbij de jonge souldiva Sara Jay de rollen op zich nam van alle zangeressen die eerder bij de groep te horen waren.

Het collectief uit het Engelse Bristol kleeft het imago aan van mensenschuwe studioratten, die zich achter steeds wisselende gastvocalisten verschuilen om hun trage dansmuziek een gezicht te geven. Het gezicht van Massive Attack was vooral dat van Shara Nelson, de zangeres die de hit Unfinished Sympathy in 1991 opluisterde met haar bezielende hoge uithalen en die prominent figureerde in de bijbehorende videoclip. Nelson ging op de solotoer en sindsdien werkte Massive Attacks driemanschap van Robert '3D' Del Naja, Grant 'Daddy G' Marshall en 'Mushroom' Vowles met Tricky, Madonna, Nicolette en Tracey Thorn van Everything But The Girl. Vaste gast sinds het debuutalbum Blue Lines is reggaelegende Horace Andy, die gisteren de gangmaker bleek in een uitverkocht Vredenburg.

Hoewel Massive Attack wordt aangemerkt als grondlegger van de triphop, dekt die term allang de lading niet meer. Reggae- en hiphopritmes vormen de basis van hun muziek, maar op de recente derde cd Mezzanine is de sfeer te donker en beklemmend om door te gaan voor muzikaal behang van hippe kledingwinkels. Met samples van The Velvet Underground en The Cure bouwden ze een sombere soundtrack voor een denkbeeldige film, die op het podium tot leven kwam in een omfloerst samenspel van licht, rook, dreigende synthesizerflarden en dreunende bastonen. Soms klonk het hoogdravend als een hedendaagse variant op de symfonische rock en leek het of er flarden van Mike Oldfields Tubular Bells in verwerkt waren.

Tussen de snerpende ritmische synthesizersculpturen doorbrak de innemende Horace Andy de bloedserieuze sfeer met zijn kinderlijk heldere stem. Een hoogtepunt was het moment waarop alle instrumenten stil vielen, behalve de elektronische castagnetten als begeleiding van Andy's melancholieke Hymn Of The Big Wheel. Terwijl 3D en Daddy G er een beetje verloren bij stonden - directeuren verdwaald op de werkvloer van hun eigen fabriek - kreeg Sara Jay de zware taak om zich in de stemmen van Shara Nelson en Liz Fraser in te leven. Voor Unfinished Sympathy moest ze haar stem zodanig verheffen dat de subtiliteit werd opgeofferd aan het volume, maar haar doorleefde Teardrop kon tippen aan de plaatversie. Achter de schermen stond Liz Fraser zich waarschijnlijk te verbijten. Had ze nu maar zonder microfoontest durven zingen, dan was ze onderdeel geweest van een van de indrukwekkendste popconcerten van het jaar.

    • Jan Vollaard