Italiaanse wijnen; Van Aglianico tot Zibibbo

De wijnbeurs Vinitaly is voor iedereen toegankelijk en wordt volgend jaar vanaf 8 april weer gehouden in Verona. Voor informatie over leveranciers van genoemde wijnen kunt u contact opnemen met de Italian Trade Commission (ICE) in Amsterdam, tel 020-5408800

De doorsnee wijndrinker die aan Italiaanse wijn denkt, ziet Chianti in stromen vloeien. Een doorzetter komt nog tot een drupje Soave en Orvieto, maar daar blijft het wel bij. Slechts weinigen weten dat Italië qua diversiteit aan wijnen Frankrijk ruimschoots naar de kroon steekt.

Dat veel van deze wijnen in het buitenland niet of nauwelijks bekend zijn, heeft verschillende oorzaken: de kleine productie, het lokaal gebonden smaakpatroon, maar ook taalproblemen spelen een rol. Op een van 's werelds grootste wijnbeurzen, de Vinitaly in Verona, gingen we op zoek naar lekkere wijnen die wel in Nederland te koop zijn, maar die de consument doorgaans links laat liggen. Recioto en Amarone Valpolicella is redelijk bekend in ons land. Het is een soepele, lichte rode wijn uit de streek rond Verona. Minder bekend is de Recioto di Valpolicella, met zijn droge variant de Amarone (letterlijk 'de grote bittere', in tegenstelling tot de iets zoetere Recioto). De rijpe druiven worden ingedroogd in een ruimte waar de wind doorheen blaast, waardoor het concentraat van het sap in de druiven oploopt. Het resultaat van deze appassimento is een wijn met een bijzonder mooi smaakpatroon waarin gedroogde pruimen, kers en chocola voorkomen. Heerlijk bij stevig vlees, wild en harde kazen. De Recioto gist niet helemaal uit, waardoor hij licht zoet blijft. De Amarone heeft wel de complete gisting en is droog en alcoholisch (± 15 pct). Heel mooie Recioto en Amarone komen van het huis Speri.

Alto Adige Het bergachtige gebied rond Bolzano is lange tijd deel van de Oostenrijkse monarchie geweest en dat is te merken aan de druivenrassen: gewürztraminer, pinot blanc (Weissburgunder), riesling en müller-thurgau. Hubrecht Duijker heeft de Alto Adige-wijnen van het huis Lageder eens omschreven als 'gebottelde berglucht': door de hoogte van de wijngaarden en de bodem (veelal kalk met klei en morenen) hebben de wijnen een lichtheid en frisheid, die de zwaar aromatische tonen van bv de gewürztraminer heel elegant maken. De wijn wordt daardoor veel bruikbaarder aan tafel. De stenige bodem en de hoge ligging haalt ook het maximale uit de müller-thurgau druif, die in Duitsland vaak maar middelmatig scoort. Bijzonder lekker is de rode wijn van het lokale druivenras Lagrein, die vaak frisse kerstonen combineert met een hint van bittere chocola. Lagrein smaakt prima bij een barbecue of pasta 'al funghi'.

Piemonte Piemonte is wellicht de 'duurste' streek van Italië. Hier komen de kostbare Barolo's en Barbera's vandaan. Het meest vooraanstaande huis, dat in een decennium wereldfaam verwierf, is Gaja. De faam is te danken aan de uitzonderlijke kwaliteit van de wijnen, maar ook aan de majestueuze prijzen die worden gevraagd (en betaald!). Was Barolo vroeger een wijn die zeker tien jaar moest liggen voor ze drinkbaar was, nu maakt men Barolo toegankelijker, hoewel de nebbiolodruif nog altijd voor een flinke dosis tannine zorgt. In mooie jaren (1997 en 1990) wordt die ruimschoots in balans gehouden door geconcentreerde fruittonen. Wie wijnen uit Piemonte wil drinken, maar wat minder diep in de buidel wil tasten, moet eens Barbera's proberen. Deze wijnen zijn sneller drinkbaar, gaan wat minder lang mee, maar bieden een echt 'Italiaans' glas wijn met smaaktonen van kers, braam en een klein bittertje in de afdronk. Een heel goed huis is Braida, van wijnmaker Giacomo Bologna.

Het diepe zuiden Voor veel mensen houdt Italië op ten zuiden van Rome. Jammer, want het zuiden heeft weliswaar geen 'zaaltoppers' als Barolo en Amarone, maar er komen toch lekkere wijnen vandaan, ook zoete. Die smaken prima bij de vele desserts die eveneens hier hun oorsprong hebben, door de overvloed aan noten en fruit. Greco di Bianco is een wijn met honing-achtige tonen, maar heeft tevens het nodige zuur, waardoor hij niet snel verveelt. De Zibibbo (Arabisch voor ingedroogde druif) levert een zoete Siciliaanse wijn die teruggaat tot de tijd dat de Arabieren dit eiland koloniseerden (8e-9e eeuw): voor wie van een friszoet aperitief houdt of bij een amandelkoekje of abrikozentaart. De Aglianico, die prima kan ouderen, is een vurige wijn; de druiven groeien op de hoge hellingen van de uitgebluste vulkaan Monte Vulture, waardoor ze minder last hebben van de zomerse hitte. Aglianico wordt ook noordelijker, in Campanië, aangeplant, maar die van de Vulture is de beste.