Economische graadmeters Nederland bereiken ongekende niveaus; Baby's, varkens en forse groei

1998 belooft een jaar te worden waar later nog met weemoed naar zal worden teruggekeken: tóen hadden we het pas goed.

AMSTERDAM, 4 JUNI. In Amsterdam zijn vorig jaar 9600 baby's geboren. Volgens gemeentelijke diensten is dat het hoogste aantal in 25 jaar, en is er een direct verband tussen het jonge leven en de bloei van de economie. Veel vrouwen die het moederschap hadden uitgesteld hebben zoveel vertrouwen in hun financiële positie gekregen dat zij er alsnog toe zijn overgegaan.

Hoewel er gezien het aanvankelijke uitstel van het moederschap ook sprake is van een inhaal-effect, mag de hoofdstad zich dit jaar schrap zetten voor nog meer kindervreugd. Na een economische groei van gemiddeld meer dan drie procent in de jaren 1995-1997 belooft 1998 het verwachte topjaar te worden. Gisteren meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek dat de economie in het eerste kwartaal op jaarbasis met 4,2 procent is gegroeid. Dat is de hoogste kwartaalgroei sinds de jaren 1989-1990, toen de Duitse eenwording hier zorgde voor een ware exporthausse in een economie die toch al flink op stoom was.

Het gaat uitstekend. Het consumentenvertrouwen, een maatstaf van de bereidheid van de burgers te investeren en te besteden, prijkt sinds de zomer van vorig jaar op een hoogte die niet is voorgekomen sinds in 1973 met het meten van dat vertrouwen werd begonnen. Vorige week werd bekend dat de werkloosheid in de laatste drie maanden is gedaald tot 4,6 procent van de beroepsbevolking. Dat is, tussentijdse definitiewijzigingen daargelaten, het laagste percentage sinds 1980.

Op de beurs heeft de AEX-index zich deze week genesteld boven de 1200 punten. Dat is een stijging van 32 procent ten opzichte van januari van dit jaar, na een koersstijging van 40 procent vorig jaar en een van veertig procent in het jaar dáár weer voor. Huizenbezitters zijn op papier steenrijk. Een Amsterdamse baby die in 1995 ter wereld kwam in een dubbele benedenwoning aan de Rubensstraat, zou geboren zijn in een huis van 450.000 gulden. Zijn erfenis is al voor elkaar: vader en moeder kunnen het huis nu kwijt voor 9 ton. Wie nu zestien jaar oud is heeft, afgezien van een dipje in 1992, nog nooit een recessie meegemaakt. Er wordt geadverteerd voor vakantiewerk. Een steekproef op de kop van een van 's lands drukste winkelstraten, de Amsterdamse Nieuwendijk, leert dat vijf van de tien winkels in een raamadvertentie vragen om personeel.

Het goede eerste kwartaal kan worden gevolgd door een even goed tweede kwart. Dan is het een jaar geleden dat de varkenspest een deuk sloeg in de productie en vooral de export van vlees en vleesproducten. Een vergelijking met zo'n basis pakt altijd goed uit. Bovendien bleek vanmorgen dat de detailhandelsverkopen in april, de eerste maand van het lopende kwartaal, op volumebasis met 6,5 procent zijn gestegen.

Zo belooft 1998 een jaar te worden waaraan later nog met weemoed zal worden teruggedacht. De vraag is hoe lang het nog goed gaat, want de Nederlandse economie heeft niet eeuwig alles mee.

De banengroei, die vooral aan de toenemende consumptie ten grondslag ligt, zal langzaam afvlakken. B. van den Berg, econoom van ABN Amro, verwacht dat de werkloosheid nog wel zal dalen in de richting van vier procent. Keerzijde van zo'n krappe arbeidsmarkt is een stijging van de loonkosten. Hoewel de stijging van de CAO-lonen met gemiddeld drie procent in 1998 doorgaat naar meer dan 3 procent in 1999, zijn het vooral de loonkosten die omhoog gaan. Omdat met name lastenverlichting dit jaar die kosten voor werkgevers nog in de hand houdt maar volgend jaar niet meer, stijgen de loonkosten volgens ABN Amro dit jaar met 2,8 procent, maar volgend jaar richting vier. Het jongste inflatiecijfer voor Nederland kwam binnen op 2,5 procent - ongeveer de inflatie die voor geheel 1998 wordt verwacht. Voor 1999 zit een verdere stijging in de pen, ook omdat dan moet worden vergeleken met de extreem lage olieprijs van nu.

De groei van de particuliere consumptie zal niet eeuwig kunnen dienen als trekpaard, en de export kan afvlakken wanneer het begin van de Europese conjuncturele opleving achter de rug is. Volgens ABN Amro, in gezelschap van het Centraal Planbureau, zakt de economische groei volgend jaar naar 3 procent. De periode daarna is onbekend terrein, waarbij de extreem hoge beurskoersen en een langdurige Azië-crisis risicofactoren zijn. Volgend jaar is Nederland bezig aan zijn zevende jaar van economische opleving, de gemiddelde duur van een cyclus. Conjunctuuromslagen laten zich doorgaans moeilijk voorspellen.

Maar zo ver is het nog niet. Hoewel de 3,75 procent aan economische groei die het Centraal Planbureau intekent wat hoog is vergeleken met de gemiddelde groeiraming van 3,5 procent onder bankeconomen, wordt 1998 zoals het zich nu ontwikkelt een absoluut topjaar. L. Wintershoven, die het Amsterdamse geboorte-onderzoek uitvoerde, verwacht op basis van de gunstige economie dat de geboortegolf in de hoofdstad “nog wel een tijdje zal voortduren”. Aan de automatiseerder en de civiel ingenieur, 's lands meest gevraagde werknemers, mag in dan geval een nieuw schaars beroep worden toegevoegd. Dat van vroedvrouw.

    • Maarten Schinkel