Clinton wil geen afbreuk aan betrekkingen China

WASHINGTON, 4 JUNI. President Clinton heeft het Amerikaanse Congres gisteren opgeroepen geen afbreuk te doen aan de handelsbetrekkingen met China. Clinton, die eind deze maand een bezoek aan China brengt, wil dat het land ook het komende jaar weer het predikaat “meest begunstigde handelsnatie” krijgt, net als de meeste andere landen waarmee de Amerikanen handel drijven.

Met Clintons bekendmaking is in Washington weer de jaarlijkse touwtrekkerij begonnen over toekenning van de zogeheten Most Favoured Nation, of MFN-status, aan China. Landen met dit predikaat kunnen hun goederen tegen de laagste invoertarieven in de Verenigde Staten op de markt brengen. Voor de meeste landen gelden die tarieven pernament, voor China is elk jaar een verlenging vereist. China kreeg de MFN-status voor het eerst in 1980, en heeft sindsdien elk jaar een verlenging gekregen.

Vooral vanwege de schendingen van de mensenrechten in China roept de verlenging van de MFN-status ieder jaar veel politieke weerstand op. Dit jaar komt daarbij dat China op Capitol Hill in een kwaad daglicht staat, vanwege aanwijzingen dat het Chinese leger in de verkiezingscampagne van 1996 geld naar de Democratische partij heeft gesluisd. Bovendien heerst in het Congres veel ergernis dat het bedrijf van een geldschieter van Clinton, de satellieten-producent Lorel, gevoelige informatie over het lanceren van raketten aan China heeft doorgespeeld. Daardoor zou mogelijk afbreuk zijn gedaan aan de Amerikaanse nationale veiligheid.

De leider van de Republikeinse meerderheid in de Senaat, Trent Lott, zei gisteren dat deze affaires goedkeuring van de MFN-status voor China in gevaar kunnen brengen. Maar andere Republikeinen, onder wie voorzitter Newt Gingrich van het Huis van Afgevaardigden, lieten weten dat China volgens hen de MFN-status niet onthouden mag worden. De affaires zouden niet met het handelsbeleid in verband gebracht moeten worden. Het Amerikaanse bedrijfsleven, dat grote belangen in China heeft, lobbiet ieder jaar fel voor verlenging van de MFN-status.

Clinton waarschuwde het Congres dat het niet vernieuwen van de handelsstatus zou neerkomen op “het verbreken van onze economische, en in belangrijke mate ook onze strategische relatie met China”. De Verenigde Staten moeten niet “een kwart van de wereld de rug toekeren in een tijd dat onze samenwerking voor vrede en veiligheid in de wereld juist belangrijk is, in het licht van de recente gebeurtenissen in Zuid-Azië” - een verwijzing naar de kernproeven van India en Pakistan.

Clinton wees erop dat de Amerikaanse export naar China in tien jaar verdrievoudigd is en goed is voor meer dan 170.000 banen. “Maar zeker zo belangrijk is dat handel in China verandering teweeg brengt, China blootstelt aan onze ideeën en idealen, en het land integreert in de wereldeconomie.” Hij onderstreepte dat de MFN-status geen voorkeursbehandeling is. Naar verwachting zal het Congres pas na Clintons reis naar China (van 25 juni tot 3 juli) over de handelsstatus gaan beraadslagen. Mochten beide huizen van het Congres tegen Clintons voorstel stemmen om China's MFN-status te verlengen, dan kan de president daar weer zijn veto over uitspreken. Om een veto weer ongedaan te maken, zou een tweederde meerderheid in beide huizen nodig zijn, maar het is onwaarschijnlijk dat het zover komt.

Organisatie voor mensenrechten hebben de Chinese reis van Clinton de afgelopen weken scherp gekritiseerd.

    • Juurd Eijsvoogel