Chirac smeekt stakers; Stakingsfront in Frankrijk wordt breder

PARIJS, 4 JUNI. Het Franse stakingsfront verbreedt zich. Terwijl Air France voor de vierde dag de luchtvloot aan de grond moest houden, werd er gestaakt bij de marinewerven in Brest en Toulon en bij het stadsvervoer in Parijs en Marseille.

Door de straten van Parijs liepen 50.000 medewerkers van het nationale elektriciteitsbedrijf EDF en 40.000 van de grote warenhuizen. Vanaf morgen zijn treinstakingen aangekondigd.

President Chirac deed gisteren een beroep op de stakers. Tijdens een bezoek aan het trainingskamp van het Franse voetbalelftal zei hij: “Frankrijk staat voor een formidabele uitdaging. Gedurende een aantal dagen zijn de ogen van de hele wereld op ons gericht, wij zijn de gastheer van de planeet. Frankrijks ontvangst moet excellent en perfect zijn. Ik zou willen dat ieder een bewijs levert van zijn besef van verantwoordelijkheid.”

Premier Jospin heeft nog geen woord over het groeiende stakingsfront gezegd. Zijn minister van transport, de communist Gayssot, heeft tot nu toe vergeefs getracht een snelle oplossing van het harde conflict bij de nationale luchtvaartmaatschappij te bevorderen. Minister Chevènement verklaarde met 'verdriet, bijna met schaamte' de ontwikkelingen te volgen. Daarop liet Robert Hue, voorzitter van de Communistische Partij weten “geen enkele schaamte” te voelen. Volgens deze regeringspartner is staken 'eerlijke oorlog': “Ieder gevecht is een kans voor de sociale beweging”.

De piloten zijn nog steeds in felle onderhandelingen gewikkeld met de directie van Air France. Zij schijnen min of meer te accepteren dat zij 15 procent van hun salaris in aandelen gaan ontvangen, maar eisen dat die afspraak voor een beperkt aantal jaren zal gelden. Ze hebben wel bereikt dat de lagere salarisschaal voor nieuw in dienst tredende vliegers wordt afgeschaft. Dat kan nieuwe acties veroorzaken bij het cabinepersoneel, dat drie jaar geleden die maatregel, ondanks stakingen, wel heeft moeten accepteren. Ook het onderhoudspersoneel van Air France is bitter over de aandacht voor de staking van de piloten en dreigt met eigen acties. Gisteren legde het vrachtpersoneel van het Parijse vliegveld Charles de Gaulle spontaan het werk neer. Klanten van andere vliegmaatschappijen moesten hun eigen koffers uit de vliegtuigen dragen.

Vooralsnog wordt er van uitgegaan dat andere binnenlandse maatschappijen en de spoorwegen (SNCF) plus de auto het WK-voetbal-verkeer goeddeels kunnen redden. Dat wordt anders wanneer de sociale onrust overslaat naar de SNCF. Daar hebben controleurs morgen en machinisten voor volgende week stakingsacties aangekondigd. Ook daar gaat het om meer loon en meer mensen. Conservatieve leden van de Assemblée Nationale filosoferen hardop over de noodzaak van beperking van het stakingsrecht in het openbaar vervoer en het per decreet aan het werk zetten van de piloten.

De staking bij de Parijse metro en forenzentreinen leek vanmorgen overigens uit te lopen op een fiasco. Volgens het Parijse vervoersbedrijf RATP was de treinenloop tijdens de ochtendspits nagenoeg normaal. Het openbaar vervoer in Parijs en elders kan alsnog stagneren als de staking van treinconducteurs die om 18.00 uur moet beginnen, wel succesvol verloopt.

    • Marc Chavannes