Over de balk

Veronica is dit seizoen op een aardig programma-idee gekomen, en omdat dit niet elk seizoen het geval is bij Veronica, maak ik er graag melding van.

Het betreft het programma Over de balk, elke dinsdagavond gepresenteerd door Kas van Iersel. Hierin laat Veronica zien hoe vooral beslissingen van landelijke, regionale en plaatselijke overheden kunnen leiden tot de belachelijkste vormen van geldverspilling. Het is een programma waar 'het volk' duidelijk op heeft zitten wachten, want Veronica krijgt heel wat bruikbare tips.

In de verte doet Over de balk denken aan Breekijzer van Pieter Storms, maar het is zakelijker van toon en het richt zich op misstanden met een publiek karakter. Wat de programma's gemeen hebben, is een kritische, provocerende houding tegenover de mechanismen van de bureaucratie. Daar is niets op tegen, integendeel, al leidt het bij Van Iersel iets te veel tot een triomfantelijk toontje van wat-zijn-die-ambtenaren-toch-een-klojo's.

Voor het overige is het genieten geblazen. De ambtenarij staat soms lelijk in haar hemd en begint dan ook de eerste tekenen van verzet te tonen. Wethouder Flink van Hilversum blies al nijdig in de camera “dat dit kennelijk tot het format van uw programma behoort”. Hij ijvert voor het plan om een pas gebouwde gymzaal van een miljoen weer af te breken ten einde de grond te verkopen aan een projectontwikkelaar. De gymzaal wil hij naar een fraaie groenstrook overbrengen. Sloopkosten van de zaal: 850.000 gulden.

Uitgesproken hilarisch was het voorbeeld van de fontein op het Haagse Spuiplein. Die fontein heeft een miljoen gekost, maar zij heeft in één jaar nog maar drie keer gespoten. “Het is een kunstwerk”, zei een ambtenaar enigszins verontschuldigend. En als menig groots kunstwerk heeft de fontein een schokkende, bijna destructieve invloed op haar omgeving. Zij veroorzaakt verstoppingen, overstromingen, kapotte tegels, aangetaste pompen, waterschade bij naburige winkels.

“Zo dramatisch is het nou ook weer niet”, zei een ambtenaar, maar we hoorden hem de gemelde feiten niet tegenspreken.

Wat een prachtige vondst van de Schepper: de verstopte fontein als metafoor voor menselijke incompetentie.

In Breda moesten voor een nieuwbouwproject vijf bomen worden omgezaagd. Het werden er abusievelijk honderd. Kosten: vijftig mille. “Hakken is hakken”, reageerde het aansprakelijke vastgoedbedrijf. Daar kunnen nu eenmaal spaanders bij vallen. De advertentietekst voor de beoogde woningen luidde: “Wonen temidden van veel groen”.

Voor het busstation van Veghel werd een moderne luifel' gemaakt. Kosten: 75 mille. De luifel bleek te laag, er kon geen bus onderdoor. “Er was wel toezicht van de gemeente”, zei een ambtenaar, “maar naar sommige projecten wordt nu eenmaal blind gekeken.”

In Raalte moest een afvalberging komen. Er werden alvast boerderijen opgekocht en gesloopt. Toen kwam er een wetswijziging die vuilverbranding vereiste. Alle voorbereidingen - ten bedrage van twintig miljoen - waren voor niets geweest. Veronica wees de gemeente Raalte als schuldige aan, maar die liet dit in de jongste uitzending rectificeren: de schuld zou bij 'de centrale overheid' liggen.

Ook de nieuwe lantaarnpalen tussen Alkmaar en Akersloot mochten er wezen. Ze kostten vijftien miljoen, maar ze werden al na een half jaar 's avonds niet meer gebruikt, omdat ze volgens milieu-activisten het paargedrag van de dieren des velds ongunstig beïnvloedden. “Rijden zonder licht is eigenlijk best wel prettig”, zei een milieu-onderzoeker.

Ik ken dieren, en zelfs mensen, die paren met licht ook wel prettig vinden.

Kijk naar Over de balk, en u leert meer over het wonderlijke land dat Nederland heet.