New Scientist

Wie een relatie in stand houdt wegens het hartzeer dat hij al geleden heeft doet hetzelfde als iemand die veel te veel eet in een restaurant waar je tegen een vaste prijs kunt eten zoveel als je wilt. Beiden zijn het slachtoffer van de menselijke neiging om keuzes te maken op grond van investeringen die al gedaan zijn in plaats van toekomstige kosten en baten af te wegen. In de psychologie heet dat de drogreden van de verloren kosten. Hal Arkes van de Universiteit van Ohio bespreekt dit verschijnsel in de New Scientist.

Deze eigenaardigheid is ook de reden waarom ondernemers veel langer geld blijven stoppen in een slecht lopend bedrijf dat ze zelf zijn begonnen dan in een mislukkend bedrijf dat ze hebben overgenomen, zo blijkt uit een van de vele onderzoeken die gewijd zijn aan de drogreden van de verloren kosten.

Een ander onderzoek, onder studenten bedrijfskunde, wees uit dat de studenten meer geld stopten in investeringen die mislukken dan in investeringen die succes hadden, zeker als ze zelf verantwoordelijk waren voor het besluit om de eerste investering te plegen. Mensen blijven volgens de auteur bij hun eerste slechte investering omdat ze hopen hun gezicht te kunnen redden, het Nick Leeson-effect.

Uit ethologische onderzoeken blijkt dat het gedrag van dieren als merels, muizen en eenden veel rationeler is dan dat van mensen. Dieren baseren hun beslissingen niet op wat ze al geïnvesteerd hebben, maar op het voordeel dat ze in de toekomst mogen verwachten. Ook kinderen die jonger zijn dan vijf jaar trappen nooit in de val van de verloren kosten, bleek uit onderzoek van de economisch psycholoog Paul Webley uit 1997, waarin hij het gedrag van jonge kinderen vergeleek met dat van oudere kinderen en volwassenen.

De verklaring van het rationele gedrag van dieren en heel jonge kinderen is dat ze hun instinct gebruiken en niet in staat zijn om abstracte regels te bedenken.

Het maandblad New Scientist is verkrijgbaar in de kiosk http://www.newscientist.com/

    • Herman Frijlink