House verdient toffer film

Naar de klote! (Ian Kerkhof, Nederland 1996), WDR, 23.30-01.12u. (tweetalig)

Indertijd, november '96, ben ik niet naar de bioscoop gegaan om Ian Kerkhof's Naar de klote! te zien, omdat ik het gevoel had dat de film niet echt serieus te nemen was - de berichten deden vermoeden dat het een handige poging was in te cashen op de jeugdcultuur house. Er hing een luchtje aan. Nu ik hem uiteindelijk toch gezien heb, blijkt dat te kloppen.

Naar De Klote! is onzin. Een stompzinnig meisje uit de provincie belandt in criminele kringen en bezuurt het - verhaaltje, geplaatst in de dance-scene van Amsterdam, die neergezet wordt als decadent en gewelddadig. Serieus bedoeld lijkt het niet.

Je krijgt de indruk dat Kerkhof cynisch te werk is gegaan: snel een scenario geschreven (Kerkhof gaf indertijd toe dat hij het 'stoned als een garnaal' gemaakt had), een thema uitgebuit waarover in de samenleving bezorgdheid heerste (de pilletjes), veel media-aandacht gezocht (en gekregen), intussen zelf flink gefreakt met camera-voering, licht en montage waardoor het voor hemzelf ook interessant bleef (het zag er flitsend uit), kortom: makkelijk geld verdienen. Of, zoals het in Naar de klote! heet, easy money.

Een gemiste kans, want de dance-cultuur had een toffe film verdiend. Een film die de pure opwinding van uitgaan en de trance van de beats had kunnen verbeelden, de manier waarop drugs dat kunnen versterken en de kater als ze uitgewerkt zijn. Het pure, onmaatschappelijke, hedonistische en escapistische plezier dat de basis vormt van dance. Zo'n film had kunnen laten zien waar die behoefte aan escapisme mee te maken heeft. Naar de klote! doet dat een beetje, omdat de hoofdpersoon, Jacqueline, problemen heeft met haar ouders. Maar daar blijft het bij.

Kerkhof heeft het niet begrepen waardoor Naar De Klote! geen succes werd bij de jongeren over wie de film gaat. Die zagen zichzelf er niet in terug, behalve als karikatuur. Kerkhof was niet geïnteresseerd in de mensen over wie het ging, en dat is te merken. Geen deejay zal zich herkend hebben in de door Thom Hoffman gespeelde DJ Cowboy, behalve in de scène waarin hij een dance-liedje krijgt voorgespeeld en op de bewering dat het vast een hit zal worden, antwoordt: “Niet in dit leven.”

Maar het obsessief bezig zijn met muziek, de beste platen proberen te krijgen, het bespelen van het publiek, het harde werken, de constante druk van om de drie minuten een nieuw plaatje mooi in de stroom van muziek te mixen, de kunst van het draaien, het is allemaal niet te zien.

Het enige dat geslaagd is in Naar de klote!, is de Nederlandse knulligheid. De zachte g van Jacqueline, de jonge gabbertjes, het suffe liedje 'Party Time' van DD & Jojo. Maar die knulligheid verdraagt zich slecht met het vervelende, lachwekkend onovertuigende geweld.

Het best aan Naar de klote! zijn de twintig seconden die te horen zijn van het nummer Junglist van Tribe Of Issachar. Een te kort fragment van een nummer dat, speels, inventief, energiek, opwekkend, in een minuut of vijf meer zegt over de dance-cultuur dan Naar De Klote! in honderd minuten.

    • Sietse Meijer