Ontvlechting

TOT 1983 WIJDDE de Grondwet een heel hoofdstuk aan de godsdienst. Dat stond in het teken van het slaken van de banden tussen overheid en godsdienst, tussen kerk en staat in de vorige eeuw. Deze ontvlechting vergde regeling. Nu is, zoals uit de beknopte grondwetsbepaling valt op te maken, de ontvlechting dan toch voltooid.

Een godsdiensttwistje blijft in dit land nooit ver achter de drassige kim, getuige de opwinding die is ontstaan over de huwelijksplechtigheid van de hervormde prins Maurits en zijn rooms-katholieke bruid. De dienst in Apeldoorn werd geleid door een protestantse en een rooms-katholieke geestelijke. De communie werd behalve door de bruidegom ook ontvangen door zijn moeder en grootouders.

Dit laatste nu is tegen de officiële kerkleer, zo heeft kardinaal Simonis laten weten. Deze week heeft hij een gesprek over de ontstane situatie met een hervormde kerkleider. Ook uit diens achterban zijn bezwaren tegen de knieval van het Huis van Oranje voor de paapse religie te vernemen. Voorzover na te gaan is in Apeldoorn overigens niets gebeurd wat al niet vaker plaatsheeft bij oecumenische huwelijksplechtigheden in Nederland.

De kerkdienst in Apeldoorn had een publiek karakter. Leden van het Koninklijk Huis hebben een voorbeeldfunctie. De plechtigheid betrof een huwelijk waarvoor toestemming aan de Staten-Generaal was gevraagd. Het kunnen allemaal geen redenen zijn een speciale betekenis te hechten aan wat uiteindelijk een uitdrukking van persoonlijk ervaren devotie is. Wat wil men, de ministeriële verantwoordelijkheid activeren?

HET BELANG in het publieke leven afstand te bewaren tot de verschillende stromingen in de godsdienst wordt sinds jaar en dag onderkend door de rechter. Veertig jaar geleden maande deze de wereldlijke machten al zich te onthouden van ieder oordeel over “theologische leerstellingen omtrent welker juistheid, onjuistheid of gewicht aldaar verdeeldheid bestaat”.