Het feest is begonnen, want wij hebben gewonnen

Rondom stadion Nieuw Galgenwaard heerste de dertien afgelopen hockeydagen een ongekend positieve sfeer. Zelfs na de nederlaag in de finale van de Nederlandse vrouwen werd nog het Wilhelmus ten gehore gebracht.

UTRECHT, 2 JUNI. De opluchting was gisteren groot toen de Nederlandse hockeyploeg op de valreep de wereldtitel opeiste. Er werden twee WK-finales bereikt door het thuisland, maar even dreigden het succes bij zilver te eindigen. De vrouwen verloren zondag in een afgeladen Nieuw Galgenwaard eervol van het sterke Australië (2-3), de mannen moesten gisteren de kroon op het werk zetten. Dat lukte aanvankelijk niet erg, tegenstander Spanje kwam met 2-0 voor, maar werd in de verlenging alsnog verslagen (3-2).

“Dit is pas echt winnen”, pufte de voorzitter van de hockeybond, Wim Cornelis, na afloop. “Teuntje, pang”, omschreef de bestuurder uitbundig de verlossende gouden treffer van De Nooijer. “Ik had vóór het toernooi getekend voor twee zilveren medailles, maar ik zou toch wel teleurgesteld zijn geweest als we geen titel hadden gewonnen.”

De blijdschap op het veld en op de oranje gekleurde tribunes was enorm. Naast Cornelis deinde zelfs de kroonprins in de ereloge mee op onvervalste carnavalskrakers. Het feest kan beginnen, want wij zijn binnen. Willem Alexander reikte daarna op het kunstgras de fraaie wereldbeker aan de hockeyers uit. Bij de huldiging in de tent van de hoofdsponsor werd nog een gelukstelegram van koningin Beatrix voorgelezen. Het koningshuis krijgt nergens zoveel bijval als van het hockeypubliek.

Uit reacties en kijkcijfers bleek dat heel veel mensen met de hockeyers en hockeysters hebben meegeleefd. Voor de finale kreeg de mannenploeg een fax van de Nederlandse voetballers die in voorbereiding zijn op hun eigen wereldkampioenschap. Ze volgden de wedstrijd via de radio in de bus op weg naar Eindhoven voor het oefenduel tegen Paraguay. Afgelopen anderhalve week deden zich voor het hockey ongekende taferelen voor. Zo werd vorige week ontdekt dat in Utrecht valse kaarten in omloop waren. Acht dagen was het stadion Nieuw Galgenwaard met 15.000 toeschouwers uitverkocht. In totaal bezochten ruim 150.000 mensen de wereldkampioenschappen.

De hockeybond hoopt voordeel te halen uit deze grote interesse. Een optimistisch bondsdirecteur Johan Wakkie rekent binnen twee jaar op ruim 20.000 nieuwe leden, waardoor de bond zou uitkomen op een totaal van 150.000. In tegenstelling tot in 1990, toen zowel de mannen als de vrouwen de wereldtitel binnenhaalden, heeft de hockeybond nu een vervolgplan. Komende vrijdag wordt al een start gemaakt met clinics bij 250 verenigingen die alle worden opgeluisterd door de aanwezigheid van een international. Wakkie verwacht dat “de sociale uitstraling” van het hockey goed is geweest. “De mensen hebben kunnen zien dat 15.000 volwassenen en kinderen op een veilige manier in een stadion naar sport hebben gekeken.”

De diefstal van een trui was zo'n beetje het grootste probleem waarmee de politie tijdens de WK in en rondom het FC Utrecht-stadion te maken kreeg. “Ze hebben hier normaal met voetbalpubliek te maken en zo was dit toernooi voor de politie een soort vakantie”, zei organisatievoorzitter Bob Davidzon. “Er werd niet alleen gejuicht bij een doelpunt of een geweldige actie, maar ook als iemand de bal gewoon vier meter vooruitspeelde”, omschreef vrouwenbondscoach Tom van 't Hek de sfeer. “Door de hele entourage is aangetoond dat hockey een fascinerend spel kan zijn. Voetbal en schaatsen blijven onze volkssporten, maar we zijn nu hopelijk wel af van het imago dat hockeyers bierdrinkende mensen zijn die af en toe ook eens een titeltje te verdelen hebben.”

Van 't Hek behoorde in 1990 tot de spelers die in het hol van de leeuw, voor 70.000 toeschouwers in Pakistan, de wereldtitel wonnen. Het vervolg was een anticlimax omdat de ploeg meteen na de finale moest terugvliegen en de opkomst bij de huldiging in het Wagenerstadion slecht was. “Daarom is het heerlijk om het nu meteen te kunnen vieren”, zei Jacques Brinkman, met aanvoerder Stephan Veen als enige nog over uit het WK-elftal van Lahore. “Het is een apart gevoel als er 15.000 mensen voor jou zijn.”

De herrie steeg tijdens de wedstrijden van het thuisland tot een ongekend volume. De Nederlandse ploegen waren er snel aan gewend, maar de tegenstanders werden er door overvallen. “Ik wist niet dat hockeypubliek zoveel lawaai kon maken”, zei de Australische Alyson Annan. Het was voor de spelers vrijwel onmogelijk om zoals ze gewend zijn familie en vrienden tussen de toeschouwers op de tribunes te ontdekken. Bram Lomans wist nog wel waar zijn zus zat omdat ze bij elke wedstrijd een spandoek met zijn naam had opgehangen, maar van zijn ouders ving de strafcornerspecialist in het hele toernooi geen glimp op.

Vooraf had het organisatiecomité van Davidzon volle stadions beloofd, maar stelde wel de eis dat de Nederlandse ploegen goed moesten presteren. Bondsvoorzitter Cornelis kan zich nog de eerste WK-vergadering van vier jaar geleden herinneren. “Willem, zorg jij voor winnende teams. Daar heb ik naar geluisterd. We hebben de afgelopen twee jaar een miljoen voor de voorbereiding vrijgemaakt.” De wisselwerking verliep zodoende uitstekend. De spelers waren tevreden en het publiek ook.

Soms was in het uitgebreide WK-draaiboek sprake van overdrijving. Zo ontdekten de Spaanse spelers gisteren bij terugkeer op het veld na de rust van de finale een auto naast hun dug-out. Die was met veel sirenegeschal het stadion binnengereden om te worden verloot. Een dag eerder werd ondanks dat de Nederlandse vrouwen niet hadden gewonnen toch het Wilhelmus gedraaid. Gisteren was het volkslied wel op zijn plaats. De Nederlandse mannenploeg won toen namelijk wel en sleepte daardoor de wereldtitel in de wacht.