Afscheidsballet van een opvallende en intrigerende danseres

Voorstelling: Afscheid van Joke Zijlstra bij De Rotterdamse Dansgroep. Gezien: 30 mei, Rotterdamse Schouwburg.

Zaterdagavond sloot Joke Zijlstra officieel haar zeer succesvolle danscarrière af bij het gezelschap waar ze 21 jaar geleden haar eerste engagement kreeg. Toen heette het nog het Werkcentrum Dans, nu De Rotterdamse Dansgroep. De artistiek leidster is dezelfde: Käthy Gosschalk. Na dat eerste jaar Werkcentrum Dans vertrok de, aan de toenmalige Scapino Dansakademie opgeleide Joke Zijlstra naar het Nederlands Dans Theater waar ze tot 1988 een vooraanstaande, solistische plaats innam.

De vele, indrukwekkend mooi en overtuigend gedanste rollen bij het NDT leverde haar in 1988 de Gouden Theaterdans-prijs van de Vereniging van Schouwburg-en Concertgebouw Directies op. In datzelfde jaar nam ze afscheid van het danspodium omdat ze haar eerste kind verwachtte. In 1991 maakte ze een eenmalige come back in een solo die Ed Wubbe in opdracht van Introdans voor haar maakte ter gelegenheid van het tweejaarlijkse Introdans Gala. Een tweede kind kon haar de dans toch niet doen vergeten en in 1993 verbond zij zich opnieuw aan het gezelschap van haar 'ontdekster' Käthy Gosschalk.

Zijlstra was van meet af aan een opvallende toneelpersoonlijkheid met een prachtige fysiek, een opmerkelijk, aangeboren gevoel voor harmonie in lijn en vorm en een intense, expressieve manier van dansen. Aan al haar rollen gaf Zijlstra de op den duur toch wat eenzijdige sterke, zelfbewuste en gepassioneerde allure mee van een vrouwelijke hoofdpersoon uit een oude Griekse tragedie.

Die kwaliteiten kwamen weer overtuigend naar voren in de drie werken waarin zij in deze voor haar samengestelde afscheidsvoorstelling optrad: Through the Wall (1977) van Ton Simons, The Voice Ghost (1998) van Jacopo Godani en vooral in de fraaie, compacte, speciaal voor deze gelegenheid door Ton Simons gemaakte Solo voor Joke.

Käthy Gosschalk wist in haar toespraakje aan het eind van de voorstelling heel treffend te verwoorden waarom zij Joke zo'n bijzondere en intrigerende danseres had gevonden en nog steeds vond: “om de manier waarop je spreekt met je voeten en danst met je mond en je ogen”. Ik ben het geheel met Gosschalk eens.

    • Ine Rietstap