Urban Cowboy (met John Travolta)

Urban Cowboy (James Bridges, 1980, VS). BBC1, 0.25-1.35u.

John Travolta schokkend en stotend op een mechanische stier, dat wordt genieten. Niets is minder waar, want de urban cowboys uit de film zijn voor alles tragische figuren. Het is dan ook een raadsel dat de film toendertijd een opleving van de rodeo veroorzaakte.

Pasadena, Texas werd in de jaren zeventig overspoeld door viriele stadscowboys. Ze waren te vinden in hun stamkroeg Gilley's, de grootste honky tonk van Amerika. Al vechtend, drinkend en vrouwen versierend dachten ze de ware cowboy-ziel te benaderen. Een paard hebben ze echter nooit bereden, en hun lasso hangt werkloos aan hun leren broek. Een aantal jaren geleden brandde Gilley's tot op de grond toe af, waarmee hun droomwereld voorgoed aan diggelen viel.

James Bridges (The China syndrome, Bright lights, big city) maakte een ontluisterende film over dit bronstige wereldje. Het moet flink schrikken zijn geweest voor de jeugdige fans van Saturday night fever en Grease om Travolta nu de onuitstaanbare Bud te zien spelen. Deze dorpsjongen beproeft zijn geluk in Pasadena. Bij het betreden van Gilley's roept hij uit: “Deze tent is groter dan mijn dorp!” Hoe kleingeestig zijn bezoekers eigenlijk zijn, wordt pijnlijk duidelijk als de liefde in het spel komt. Bud houdt zijn eigenzinnige vrouw strak in het gareel, maar duikt zelf een week na hun huwelijk met een andere Texaanse schone het bed in.

De mechanische stier waarmee Bud indruk op de vrouwen probeert te maken, wordt hierdoor een treurig substituut voor zijn mannelijkheid. Een levende stier is voor hem duidelijk te hoog gegrepen. De stadscowboys moeten het doen met een bonk metaal, die even verradelijk is als de man die hem bedient. Het zijn juist die knoppen en hendels die hen er van weerhouden echte cowboys te zijn.

De film oogt als een verlopen kermis, waarbij de toeters en bellen een enerverende omgeving veinzen. Op deze kermis slenteren echter geen onbedorven jongeren rond, maar mannen en vrouwen met grote-mensen-problemen. 'It's rodeo time!', roept de uitbater vrolijk, en probeert te redden wat er te redden valt.

    • Mariska Graveland