Tokio kan Nikkei niet naar 18.000 punten opstuwen

De Japanse regering had beloofd de beurs van Tokio naar 18.000 punten op te stuwen om de banken te helpen. Op de laatste dag van het boekjaar blijkt deze strategie mislukt.

TOKIO, 31 MAART. “Kijk daar gaat weer een lading overheidsgeld”, zegt ABN-AMRO analist Darrel Whitten als op zijn computerscherm de grafiek van de Nikkei-beursindex opeens driehonderd punten omhoog schiet. “Maar je ziet dat er 'iemand met een hamer' rondloopt die er direct op slaat.” Hij wijst naar twee pieken eerder op de dag die net zo snel zijn ingezakt als ze waren opgekomen. “Ook hier kwam waarschijnlijk overheidsgeld op de markt. Maar handelaren verkopen direct als ze weten dat er zo'n koper rondloopt.”

Het is een kwartier voor sluitingstijd van de beurs van Tokio op de laatste dag van het Japanse boekjaar. De regerende Liberaal Democratische Partij had beloofd dat de beurs-index vandaag op 18.000 punten zou sluiten, opgestuwd met geld uit de postspaarbank waarover de overheid vrijelijk kan beschikken. Maar het beleid wordt een falikante mislukking. De teller van de index komt vandaag op 16.526 punten tot stilstand. Het is nog wel een lichte stijging ten opzichte van de voorgaande dag maar ver van het gestelde doel.

“Ze denken dat ze de markt kunnen controleren, maar dat is een levensgevaarlijke denkfout”, zegt Whitten over de LDP-politici. “Uiteindelijk brengen ze meer schade toe dan dat ze iets goeds teweegbrengen.”

Met de '18.000 puntenoperatie' voor de beurs wilde de LDP steun geven aan de Japanse banken die nog steeds lijden aan een overdosis oninbare leningen. Na vandaag moeten de Japanse banken hun balans opmaken waarop de 'slechte' leningen en het aandelenbezit van de banken een prominente plaats innemen. Dit aandelenbezit is deel van het eigen vermogen dat banken krachtens een internationale afspraak moeten aanhouden ten opzichte van de uitstaande leningen. Elke daling van de beurs vermindert dus het eigen vermogen. De 18.000 puntengrens van de LDP is gebaseerd op de sluiting van de Nikkei vorig jaar op 18.003 punten. In vergelijking met vorig jaar is de aandelenportefeuille van de banken dus met zo'n 8 procent in waarde gedaald.

“Ons doel is de Nikkei-index op 20.000 punten brengen. Als de index onder de 18.000 punten zakt, ontstaat er een verantwoordelijkheidskwestie.” Deze woorden sprak Taku Yamasaki, een van de drie belangrijkste functionarissen binnen de LDP, afgelopen december nog hoopvol. Gisteren antwoordde hij op een vraag over de beurs-index slechts: “We hebben nog één dag.”

ABN-AMRO analist Whitten concludeert vandaag: “Yamasaki heeft op dit moment zijn eigen geloofwaardigheid ernstige schade toegebracht.” Maar op de vraag of Yamasaki er iets van zal leren antwoord Whitten: “Nee, ik denk het niet.” Voor de volledigheid: deze Yamasaki is voorziter van de 'beleidscommissie' van de LDP en speelt in die functie een belangrijke rol in de samenstelling van het economische stimuleringspakket ter grootte van 250 miljard gulden dat de LDP vorige week heeft aangekondigd.

“De aandelenkoersen zouden stijgen als de LDP een beleid met visie ontwikkelde”, zegt analist Kazuhiko Ogata van Jardine Fleming over de beursoperatie. “Nu spannen ze het paard achter de wagen.” En Whitten zegt: “Dit is puur symptoombestrijding. Ze realiseren zich niet dat deze injecties niet helpen.”

En de regering komt er niet eens voor uit dat zij de injecties pleegt. Vanmorgen erkende minister Shozaburo Jimi (Posterijen) alleen dat hij gisteren 971 miljard yen (15 miljard gulden) uit de Postspaarbank had vrijgegeven voor beleggingen via trustbanken. “Als ministerie hebben we gedaan wat we moesten doen. Het oordeel over belegging van het geld is geheel in handen van de trustbanken.”

    • Hans van der Lugt