Ross met lege handen weg; Vredesproces is volgens VS in diepe crisis

TEL AVIV, 31 MAART. De Amerikaanse bemiddelaar Dennis Ross is gisteren na een vierde vruchteloos gesprek met de Israelische premier Benjamin Netanyahu met lege handen naar Washington teruggekeerd.

Als gevolg van het mislukken van diens missie is volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken het Israelisch-Palestijns vredesproces in een diepe crisis terechtgekomen.

Deze pessimistische Amerikaanse beoordeling wordt vanmorgen door Uzi Arad, een van de topraadgevers van Netanyahu, betwist. Volgens hem kan er niet van een crisis worden gesproken. Volgens de Israelische pers van vandaag heeft Netanyahu gezegd dat er “vooruitgang is geboekt”.

De consensus in de Israelische politiek en media is echter dat het vredesproces wel degelijk gevaarlijk vastzit en Israel zich moet instellen op een harde botsing met de VS over Netanyahu's afwijzing van het Amerikaanse bemiddelingsvoorstel. Overdracht van 13,1 procent van de Westelijke Jordaanoever is de essentie van dit Amerikaanse voorstel. De Israelische leider heeft Washington gewaarschuwd dat formele bevestiging van het Amerikaanse plan, in de vorm van een verklaring van president Bill Clinton of minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright, wat Israel betreft het einde zal zijn van dit Amerikaanse initiatief. Volgens ingewijden gaat Netanyahu ervan uit dat Clinton een botsing met Netanyahu uit de weg zal gaan om de invloedrijke pro-Israel lobby in Washington niet te vervreemden van de kandidatuur van vice-president Al Gore voor het presidentschap.

De architecten van het akkoord van Oslo in de Arbeidspartij waarschuwen dat de huidige impasse met de Palestijnen onvermijdelijk tot nieuwe Israelisch-Palestijnse botsingen zal leiden. Ehud Barak, ex-chefstaf en thans leider van de Arbeidspartij, voorziet zelfs een guerrilla tussen het Israelische leger en zwaar bewapend Palestijns verzet. “We komen in een Bosnische situatie”, zei hij onlangs. In deze kringen wordt ingezien dat Israel bij het uitbreken van vijandelijkheden in een onmogelijke positie komt te verkeren doordat Netanyahu Israel zowel van de VS als volledig van de EU heeft vervreemd. De Palestijnse leider, Yasser Arafat, komt door Netanyahu's weigeringspolitiek in diplomatiek opzicht voor de eerste maal in zijn lange loopbaan ten opzichte van Israel op rozen te zitten.

Israelische commentatoren wijzen erop dat een en ander in de context van de situatie in het Midden-Oosten voor Israel zeer gevaarlijk is. Of Netanyahu erin zal slagen de bakens op rekening van de Palestijnen te verzetten via een diplomatieke doorbraak over terugtrekking uit Zuid-Libanon, is de inzet van de regeringszitting van vandaag. Verwacht wordt dat de regering een plan tot terugtrekking uit Libanon op basis van resolutie 425 van de Veiligheidsraad van de VN zal aanvaarden. Uitvoering hangt echter af van de bereidheid van Iran en Syrië om de Libanese fundamentalistische beweging Hezbollah te bewegen de strijd na een Israelische terugtrekking niet naar Israelisch grondgebied te verplaatsen.