Gesprek over uitbreiding; Turkije en EU ruziën over Cyprus

BRUSSEL, 31 MAART. De Europese Unie is, aan het begin van de uitbreidingsonderhandelingen gisteren in Brussel, opnieuw in conflict gekomen met Turkije over de toetreding van Cyprus.

Cyprus is - naast Polen, Hongarije, Tsjechië, Estland en Slovenië - een van de zes kandidaat-lidstaten waarmee de Europese Unie vanmorgen daadwerkelijk onderhandelingen is begonnen over toetreding. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Ismail Cem, waarschuwde vanuit Turks-Cyprus dat “de Grieks-Cyprische regering de weg bereidt naar een nieuwe oorlog op het eiland”.

Gisteren startte de EU een proces ter voorbereiding op het lidmaatschap van de EU met deze zes landen en met vijf andere Oost-Europese landen die zich nog niet voor onderhandelingen hebben gekwalificeerd. Die laatste landen zijn Roemenië, Bulgarije, Letland, Litouwen en Slowakije. Met financiële steun van de EU moeten de kandidaat-lidstaten zich op uiteenlopende gebieden als economie, justitie, milieu en democratie aanpassen bij de wetgeving en normen van de EU.

“De hereniging van Europa”, noemde de Poolse minister Geremek, voorzitter van de OVSE, de gebeurtenis van gisteren, die over ten vroegste zo'n vijf jaar na afloop van moeizame onderhandelingen en mogelijk pijnlijke aanpassingsprocessen kan leiden tot Oost-Europese lidmaatschappen van de EU. De Duitse minister Kinkel zei dat de 26 ministers van Buitenlandse Zaken elkaar in Brussel ontmoetten “dankzij het verlangen naar vrijheid van de volken in Centraal- en Oost-Europa”. De Britse minister Cook sprak van een mijlpaal bij het helen van de wonden die zijn ontstaan door oorlog.

Alleen de Spaanse minister Matutes gebruikte een ander woord dan historisch. Hij noemde 1989, het jaar van de val van de Muur tussen West- en Oost-Duitsland, “een magisch jaar” waarin alles was begonnen. Matutes was bovendien uitzonderlijk door in zijn gelegenheidstoespraak op financiële gevolgen van de uitbreiding van de EU in te gaan. Spanje vindt dat de hulp voor de aanpassingen in Oost-Europa niet ten koste mag gaan van de steun die het nu zelf van de EU ontvangt. “De uitbreiding behoeft niet als voorwendsel gebruikt te worden om het landbouwbeleid en de sociale cohesie te kunnen aantasten”, zei hij. Volgens de Spanjaard kunnen nieuwe lidstaten best steun krijgen zonder dat een land als Spanje daardoor financiële hulp zal moeten missen.