Zalm: Ik ben oprecht blij dat Italië kan meedoen; Minister rekent op politieke steun voor begrotingsplannen Prodi

Minister Zalm twijfelde lange tijd aan de deugdelijkheid van de Italiaanse begroting. Nu vertrouwt hij erop dat Italië extra maatregelen zal treffen om zijn overheids- financiën op orde te brengen en mag het land wat hem betreft deelnemen aan de Europese muntunie.

DEN HAAG, 30 MAART. Minister Zalm (Financiën) verwacht dat de Tweede Kamerfractie van de VVD steun zal geven aan het kabinetsstandpunt over de deelname van Italië aan de Economische en Monetaire Unie (EMU). “Het is een afgewogen standpunt, dat ik graag in de Kamer zal verdedigen. Als de VVD het niet steunt, zou dat vervelend zijn, maar ik heb daar geen aanwijzingen voor”, aldus Zalm.

Afgelopen vrijdagavond stemde het kabinet in met de Nederlandse deelname aan een EMU van elf landen. Nederland gaat akkoord met deelname van Italië, indien de voornemens voor versnelde sanering van de overheidsfinanciën die de Italianen eerder deze maand hebben gepresenteerd aan de Europese Commissie op voldoende politieke steun in Italië kunnen rekenen.

Zalm zei zaterdag dat Nederland graag wil dat Italië meedoet. “Ik ben oprecht blij dat Italië kan meedoen.”

De minister had eind vorig jaar voor zichzelf besloten dat hij zou aftreden wanneer hij twijfels zou houden over de degelijkheid van de Italiaanse begroting. Hij zou nooit om politieke redenen akkoord zijn gegaan met toezeggingen uit Rome wanneer die in zijn ogen ondeugdelijk zouden zijn. Dit standpunt had hij ook zo aan premier Kok duidelijk gemaakt.

Nu zegt Zalm: “Het is wel belangrijk dat er politieke steun komt voor de verdere begrotingsplannen van premier Prodi. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat het bij die plannen blijft, maar dat er draagvlak voor is om ze ook daadwerkelijk uit te voeren. Ik heb redenen om aan te nemen dat die steun er komt.”

Vorige week eiste de financiële woordvoerder van de VVD-fractie, Hans Hoogervorst, “keiharde garanties” van Italië om de duurzaamheid van de overheidsfinanciën zeker te stellen. “Ik voorzie dat Italië de teugels laat vieren wanneer ze eenmaal hun ticket voor de EMU binnen hebben”, zei hij sceptisch. Hij stelde als voorwaarde dat het Italiaanse parlement aanvullende begrotingsmaatregelen aanneemt.

Italië besluit volgens Zalm zelf hoe het de politieke steun vorm zal geven. Hij verwacht dat premier Prodi zich via een parlementaire commissie zal verzekeren van brede steun als hij half april de Italiaanse meerjarenplannen voor financiële sanering bekendmaakt. Prodi zou zich reeds van die steun verzekerd hebben.

“Als er géén politieke steun in Italië komt, staan we voor het blok, maar ik verwacht dat niet”, aldus Zalm. Hij zei dat tussen de Nederlandse regering en de Italiaanse regering goede contacten bestaan en dat Rome van het Nederlandse standpunt op de hoogte is.

De Tweede Kamer debatteert op 15 april over het kabinetsstandpunt. In het eerste weekeinde van mei zullen eerst de Europese ministers van Financiën en vervolgens de Europese regeringsleiders instemmen met de start van de monetaire unie met elf landen op 1 januari 1999.

Anders dan VVD-fractieleider Bolkestein, die vorige week in een interview opriep tot uitstel van de monetaire unie met twee jaar, ziet Zalm niets in uitstel. “Er is in geen enkel land ook maar enig draagvlak voor uitstel”, zei de minister. Hij bevestigde dat het kabinetsstandpunt vorige week aan de orde is geweest in het overleg van de VVD-bewindslieden met fractieleider Bolkestein.

Het Nederlandse kabinetsstandpunt is in lijn met de kritische toon van de rapporten die De Nederlandsche Bank en het Europees Monetair Instituut vorige week publiceerden. Hierin werd gesteld dat België en Italië moeten voortgaan met saneringen om het schuldcriterium van het verdrag van Maastricht te halen.

In beide landen bedraagt de staatsschuld meer dan 100 procent van het bruto binnenlandse product. België heeft parlementaire goedkeuring om het huidige begrotingsbeleid de komende jaren voort te zetten, Italië moet aanvullende maatregelen nemen.

Evenals de centrale bankiers wenst Nederland verder dat al dit jaar het stabiliteitspact in werking treedt, een jaar eerder dan voorzien. Het stabiliteitspact legt vast dat begrotingen onder normale omstandigheden nagenoeg in evenwicht zijn.

In Duitsland heeft de regering-Kohl dezelfde voorwaarden gesteld voor instemming met een EMU van elf landen.