Rode kaart Oliseh inspireert Ajax tot galavoorstelling

ENSCHEDE, 30 MAART. Hoewel hij eindelijk weer een galavoorstelling van zijn ploeg had mogen aanschouwen, reageerde coach Morten Olsen alsof Ajax in het Diekman-stadion de landstitel had verspeeld. Met een fraaie boog mikte de Deense trainer de bal woedend in de richting van een scheidsrechter die hij eigenlijk dankbaar had moeten zijn.

Door Sunday Oliseh al na 17 minuten zijn tweede gele kaart voor te houden zette arbiter Van Egmond indirect de toon voor een verbluffende metamorfose van Ajax. Met tien man speelde de koploper van de eredivisie tegen FC Twente zijn beste wedstrijd na de winterstop. Al eerder dit seizoen bewees Ajax dat het de tegenstander ook met een speler minder zijn wil kan opleggen. Ondanks de uitsluiting van Mario Melchiot wonnen de Amsterdammers moeiteloos met 3-0 bij MVV. Ook het onthutsend zwakke FC Twente wist zich geen raad met de numerieke meerderheid en de 2-1 overwinning voor Ajax was in feite nog te mager uitgevallen. Zelden zal een rode kaart psychologisch zo in het voordeel van de benadeelde ploeg hebben gewerkt als gisteren in Enschede bij Ajax. De openingszetten van de aanstaande landskampioen waren allerminst veelbelovend geweest. Het elftal van Olsen oogde aanvankelijk net zo kwetsbaar en flets als de afgelopen maanden.

Net als vorige week tegen NAC begon de linksbenige Peter Hoekstra op de rechtervleugel en de rechtsbenige Michael Laudrup op de linkerflank. De 18-jarige Andy Van der Meyde, tegen Volendam en Spartak Moskou nog goed genoeg voor een basisplaats, zat gisteren niet eens bij de selectie. De kritiek op zijn merkwaardige variant noemde Olsen “misplaatst”, omdat hij de linksvoetige Dani ook al diverse keren op de rechterkant had laten spelen. Maar pas toen Hoekstra naar zijn favoriete positie werd gedirigeerd, illustreerde de oud-PSV'er dat hij zijn blessureleed heeft overwonnen.

Hoekstra bestreek zo ongeveer in zijn eentje de gehele linkerflank, rende zich de longen uit het lijf en imponeerde met fraaie rushes. Als Babangida, die gisteren een korte rentree maakte, negentig minuten inzetbaar is, kan Olsen met Hoekstra en de dartele Nigeriaan weer met klassieke vleugelspitsen spelen. In dat geval zal hij voor Laudrup - een noodoplossing als linksbuiten - een andere plek moeten zoeken. Multifunctioneel is in elk geval Richard Witschge, die gisteren in het centrum van de defensie uitblonk als inschuivende libero. Die rol was aanvankelijk aan Frank de Boer vergeven, omdat aanvoerder Danny Blind vanwege een schorsing ontbrak. Ook in het tijdperk Van Gaal had de jongste Witschge al eens 'op vier' gespeeld en tegen FC Twente solliciteerde hij nadrukkelijk naar die positie.

De hopeloos lijkende opgave met tien spelers een 1-0 achterstand na de doeltreffende kopbal van invaller Sumiala te corrigeren, inspireerde tevens de broertjes De Boer tot een voortreffelijk optreden. De gedwongen omzettingen na de verbanning van Oliseh gaven Ajax ironisch genoeg een fris gezicht en dat allemaal na zo ongeveer de enige twee beslissingen van scheidsrechter Van Egmond waar niets op viel af te dingen.

Oliseh zit al wekenlang niet lekker in zijn vel en al na tien minuten schopte hij Chris de Witte, de Vlaamse aanwinst van FC Twente, van achteren tegen het gras. Zeven minuten later versperde Oliseh nogal ongelukkig middenvelder Ter Avest de weg. Pas nadat hij eerst de aanval van FC Twente had laten doorgaan, toonde Van Egmond de tweede gele en vervolgens de onvermijdelijke rode kaart aan de Nigeriaanse verdediger.

Zo consequent was Van Egmond niet toen FC Twente's vormgever Niels Oude Kamphuis welhaast om zijn tweede gele kaart smeekte door Ajax-verdediger Tom Sier tot twee keer aan zijn shirt vast te houden. De marchanderende scheidsrechter paste de voordeelregel bovendien niet toe, toen Litmanen scoorde nadat Ajax al een vrije trap was toegekend en alleen Van Egmond zag geen strafschop in een overtreding van Ter Avest op Ronald de Boer. “FC Twente had eigenlijk twee spelers meer”, foeterde Olsen, die Van Egmond grimmig omschreef als “de twaalfde man”.

Zo lijkt de arbiter wekelijks een dubieuze hoofdrol op te eisen bij een wedstrijd van Ajax. Maar wat Olsen de afgelopen weken niet voor elkaar kreeg, lukte Van Egmond wél. De natuurlijke leiders van Ajax stonden gisteren op om een dreigende crisis in de kiem te smoren. Zelfs de overwinningen konden het matige spel niet langer verdoezelen en na de pijnlijke uitschakeling door Spartak Moskou in de UEFA Cup kondigden de 'Boertjes' wederom hun afscheid aan. Plotseling was de nakende ontmanteling manifest van een ploeg die nog in opbouw is. De aftocht van Oliseh gaf Ajax echter de bezieling, die de afgelopen weken nadrukkelijk had ontbroken.

Met vloeiend positiespel vernederden tien Ajacieden elf laffe spelers van FC Twente die nimmer de indruk wekten werkelijk te geloven in een stunt. De Duitse coach Hans Meyer beklaagde zich terecht over het gebrek aan vechtlust bij zijn elftal, maar zijn behoudende coaching getuigde ook al niet van moed. De Tukkers kregen de afstraffing waar ze om vroegen, al was het bijna gênant te zien hoe simpel tien Ajacieden telkens de vrije man konden vinden. Al voor rust had Ajax een voorsprong kunnen nemen als de paal FC Twente niet had gered bij een schuiver van Sier.

Olsen roemde de mentale weerbaarheid van zijn pupillen in de wetenschap dat het in Amsterdam nimmer aan artisticiteit heeft ontbroken. Shota Arveladze werd bij zijn gelijkmaker in de 40ste minuut nog enigszins geholpen door de te laat reagerende Sander Boschker. De doelman van FC Twente werd in het tweede bedrijf echter gedegradeerd tot een hulpeloze toeschouwer na de magistrale volley van Jari Litmanen. Zo maak je het doelpunt van het jaar: je neemt de bal aan na een passje van Laudrup door hem sierlijk op te wippen, je laat de bal nog eens stuiten op de voet en zwiept hem vervolgens diagonaal in het doel. Toen maakten elf Twente-spelers zelfs een knieval voor één Ajacied.