Paris Trout

Paris Trout (Stephen Gyllenhaal, 1991, VS). BBC1, 0.55-2.35u.

Hoe weerzinwekkend kan een filmpersonage zijn? Wanneer heb je het als kijker definitief met zo'n karakter gehad?

Neem Dennis Hopper (1936), de acteur die sinds zijn comeback met Blue Velvet (David Lynch, 1986) als geen ander gestalte kan geven aan psychopatische griezels. In Paris Trout speelt hij de titelrol van een onvervalst racistische kruidenier, eind jaren veertig in een provinciestadje in het diepe Zuiden van de Verenigde Staten.

Wanneer hij zijn geld komt opeisen bij een zwarte jongeman aan wie hij een gammele auto heeft verkocht, schiet hij diens 12-jarige zusje dood. Hij handelt min of meer uit blinde verontwaardiging over het feit dat het meisje zijn superioriteit durft aan te vechten, schrikt even van zichzelf, maar hervindt zichzelf vervolgens als stijfkoppige redneck.

In zijn eigen ogen en in die van vele bigotte stadsgenoten is hij de blanke notabele die geen enkele blaam treft. Hij kan het dan ook niet verkroppen dat eerst zijn vrouw (Barbara Hershey) en vervolgens zijn eigen advocaat (Ed Harris) afhaken en begint als een waanzinnige van zich af te bijten.

Het door Peter Dexter op basis van zijn eigen roman geschreven scenario over dit onaanvaardbare karakter zadelt de kijker op met nogal wat ongemakkelijke gevoelens. Misschien wel daarom werd Paris Trout in Amerika noch in Nederland in de bioscoop uitgebracht.

Regisseur Steven Gyllenhaal (wiens Waterland twee jaar geleden wèl bij ons te zien was) probeert ondertussen het leed voor de kijker zoveel te verzachten. Hij brengt de feiten nuchter in beeld en besteedt psychologisch zo weinig mogelijk aandacht aan het Hopper-personage. Vagelijk doet hij suggesties in de richting van een traumatische moederbinding.

Meer tijd besteedt hij aan de vrouw en de advocaat. We volgen hen in hun groeiende walging over Hopper. En in hun verbazing over zichzelf. Hoe hebben zij zich zó in die man kunnen vergissen?

Kennelijk schuilt daarin de moraal van Paris Trout: Weest waakzaam! De beestachtigheid van de mens gaat doorgaans keurig gekleed over straat! Wij als kijker verbazen ons ondertussen over het feit dat de vrouw en de advocaat dat niet eerder inzagen. En dat zij tegelijkertijd in staat zijn om onderling iets moois te ontwikkelen.