Mannetje van het jaar

Ze zoeken de Male of the year, de organisatoren van de Manhunt International. Niet een 'man' dus, maar een 'mannetje'. Een goed geschapen, sterk en slim mannetje van het mensenras. En dit zijn de exemplaren: Marco, Yuri, Wouter, Kevin, Damy, Ozan, Patrick, Michel, nog een Marco. Hoofden losjes naar voren, schouders naar achteren, heupen weer naar voren, in de catwalkgang van het mannenmodel.

Negen jongens, geselecteerd in voorrondes in Eindhoven, Amsterdam en Rotterdam, streden afgelopen vrijdag op de eerste nationale Mister-verkiezing in het Escape Theater in Amsterdam om de eerste plaats. Geen bloedmooie mannen, maar aardige jongens. Sommige weten niet eens dat ze aantrekkelijk zijn. “Ik kijk al 21 jaar in de spiegel, dan heb je dat zelf toch niet in de gaten,' zegt student fysiotherapie Wouter. “Ze zoeken charme en uitstraling”, zegt Marco Schöneborn (30), beveiligingsbeambte. “Maar het blijft natuurlijk een vleeskeuring. Nee, ik heb daar geen moeite mee.”

“De rollen zijn omgedraaid. Dit gaat over mannen als seksobjecten ja, over vrouwen die naar mannen kijken, ja, maar niet over chippendales of beefcakes”, zegt Bruce Tallon van 'Carry Models'. Dit Australische modellenbureau organiseert sinds vijf jaar internationale mannenjachten, en nu voor het eerst een ronde in Nederland. De winnaar gaat in mei naar Australië voor de finale, waarin 40 kandidaten dingen naar de begeerde titel en het geld: 50.000 dollar in contracten en prijzen, plus het vooruitzicht van goede verdiensten. De male of the year 1997 Jason Erceg verdiende 200.000 dollar in een jaar.

Het modellenbureau verdient mee. En investeert dus fors in de wereldwijde speurtochten naar het gezicht van de jaren negentig, dat gebruikt kan worden om “ambassadeur van je land te zijn”, aldus Tallon. Een gezicht ook, dat te gelde gemaakt kan worden om “producten te promoten”, zoals fotograaf Edward nuchter constateert. Of de males zich dat voldoende realiseren is de vraag. “Ik zou nooit zo'n suffe wasmiddelenreclame doen, of Croma! roepen”, zegt Wouter.

In de kleedkamer wordt de laatste hand gelegd aan het toilet, dat voor de eerste ronde bestaat uit spijkerbroek en wit T-shirt. Tallon heeft gezegd dat alle sieraden, oorringen, geluksarmbanden en broekriemen af moeten, en de bovenste gulpknoop open. Dat staat sexy, 'beschikbaar'. Maar de meeste bijval krijgen de jongens bij de zwembroekenronde, als witte schijnwerpers schouderpartijen, wasbordenbuiken en smalle heupen doen oplichten. Blonde Yuri, 21, paradeert als een haan over het podium, handen aanrakend van gillende meisjes. “Oh, wat is dit geweldig”, verzucht hij terug in de kleedkamer.

Mannenmodellen blijken andere problemen te hebben dan de vrouwelijke collega's. Ze willen niet afvallen maar groeien. “Ik moet eerst meer vet, en dan het vet omzetten in spieren”, zegt Ozan (21). Alleen Patrick (26) mag niet breder worden. “Dat is moeilijk. Het is net als met die anorexiameisjes. Die kijken in de spiegel en denken dat ze dik zijn, en ik kijk in de spiegel en denk dat ik nog smal ben.”

Behalve sporten en trainen, wat de meesten toch al deden, doen de jongens niet veel voor hun uiterlijk. Ozan straight zijn krulhaar en staat veel te tutten voor de spiegel met gel en camouflagestift, maar hij wil dan ook pro worden. Hij werkt al als model, “maar de markt voor allochtonen in Nederland is klein”, dus wil hij internationaal. Want “het schuift goed”.

Geld is voor iedereen het belangrijkste motief. Plus de aandacht. “Ik wil op de borden bij de bushokjes”, zegt Patrick. Sommigen zien het als een grap, of als een kans op een onverwachte wending in het leven. Voor Michel (30), ondernemer, is het “de eerste keer dat ik iets met het uiterlijk doe”. Ze hadden hem gevraagd, hij nam het niet serieus, ze belden nog eens, en toen dacht hij: “Waarom ook niet? Ik zie wel wat er van komt”.

Damy, 21, barkeeper in het dagelijks leven, houdt zich op de achtergrond. Maar zegt wel ronduit: “Ik heb mezelf opgegeven. Ik zag de prijzen en ik zag de foto's van de winnaars van vorig jaar, en dacht, dat kan ik ook”. Hij wil serieus het vak in (“barkeeper zijn is een slopend bestaan”), traint vijf keer per week, zonnebankt en smeert crème na de douche. “Een man mag gerust ijdel zijn. Of ik mezelf mooi vind? Dat zeggen de anderen. Maar ik ben het wel met ze eens.”

Voor de avondkledingronde ontstaat lichte paniek in de kleedkamer. Hoe krijg je strikken om, en manchetknopen in als je vingers trillen van de zenuwen, waar is verdomme die haarlak, jongens dit is knudde georganiseerd. Maar even later staan er negen gesoigneerde heren in de zaal. Van de vragenronde, waarin ze moeten laten zien dat ze over 'visie' beschikken, brengen ze weinig terecht. Onbenullige vragen, onbenullige of onhandige antwoorden. “Hoe ik het anders zou doen als ik nog een keer aan een contest meedoe? Liever niet”, zegt Michel, “want ik ben nu al zo zenuwachtig dat ik denk dat ik gek zou worden.”

Dan volgt de bekendmaking van de uitslag: Wouter Wigman nummer drie, publieksfavoriet Yuri Kneppers tweede, en Damy Donks is winnaar. De jury, bestaande uit vijf deskundige vrouwen uit de mode- en modellenwereld, plus oude bekende Xaviera Hollander, heeft een logische keus gemaakt. Een leuke kop, geen aansteller, en belangrijk - Damy wil. Het is even slikken voor Ozan, Patrick ziet ook carrièrekansen voorbij gaan, en Michel lacht. Zichtbaar opgelucht dat hij niet is uitverkoren tot de eerste Male of the Year van Nederland.