Jeltsin: 'onverwachts'; Tsjernomyrdin kandidaat in het jaar 2000

MOSKOU, 30 MAART. Viktor Tsjernomyrdin, vorige week ontslagen als premier van Rusland, heeft zich zaterdag kandidaat gesteld voor het presidentschap van Rusland bij de verkiezingen in het jaar 2000. Maar het is onduidelijk of hij de steun van president Jeltsin krijgt.

“Ik ben er klaar voor om volledige verantwoordelijkheid voor het land te dragen”, zo lichtte Tsjernomyrdin zijn besluit toe. “Jeltsin en ik hebben dit besproken, en ik begreep dat hij het met mijn keuze eens is.” Het persbureau Interfax citeerde gisteren echter bronnen bij het Kremlin die de aankondiging “enigszins onverwachts” noemden.

Jeltsin had zich eerder cryptisch uitgesproken over het lot van zijn trouwe regeringsleider. Tsjernomyrdin werd na vijf jaar uit zijn functie ontheven “om zich te kunnen bezighouden met de voorbereidingen voor de verkiezingen van het jaar 2000”. Als kandidaat? En zo ja, als de door Jeltsin uitverkoren troonopvolger? De meeste commentatoren menen dat Tsjernomyrdin, die zich sinds kort in een eigen tv-programma accordeonspelend laat filmen, te bedreigend was geworden voor de ziekelijke president. Dat zou tegelijk verklaren waarom Jeltsin de vrijwel onbekende 35-jarige Sergej Kirijenko heeft voorgedragen als nieuwe premier: Kirijenko mist de connecties bij de financiële elites van Rusland om een grote politieke vuist te maken.

Zoals verwacht zal de grootste fractie in de Doema, die van de communisten, in eerste instantie de benoeming van Kirijenko dwarsbomen. “We kunnen niet zomaar iemand goedkeuren als de nummer twee van het land”, zei de leider van de communisten, Gennadi Zjoeganov, gisteren. Volgens hem is het “de hoogste vorm van onverantwoordelijkheid om zo'n onbekend en onvolwassen persoon” de zeggenschap over het kernarsenaal toe te vertrouwen, een taak die de premier toekomt als Jeltsin zou overlijden.

Het debat over Kirijenko's nominatie staat voor komende vrijdag op de rol. Jeltsin heeft gedreigd de Doema te ontbinden en nieuwe parlementsverkiezingen uit te schrijven mocht zijn kandidaat tot drie keer toe worden verworpen. De Doema-voorzitter heeft voorspeld dat de afgevaardigden in elk geval niet in de eerste ronde zullen instemmen met de voordracht.

Uit een zondag in het tv-programma Itogi (Balans) gepubliceerde opiniepeiling blijkt overigens dat de populariteit van Tsjernomyrdin veel te wensen over laat. Als er nu presidentsverkiezingen worden gehouden, zou hij zes procent van de stemmen hebben gekregen. De communist Zjoeganov zou op 21 procent zijn uitgekomen. De populistische Moskouse burgemeester Loezjkov is bij tien procent favoriet, evenals het liberale Doema-lid Javlinski. De jonge vice-premier Nemtsov en ex-generaal Lebed kunnen momenteel elk op negen procent van het electoraat rekenen.