Clinton hoort preek over overspel

De laatste anderhalve dag van president Clintons bezoek aan Zuid-Afrika stond in het teken van de symboliek. Gisteren vertrok hij naar Botswana; morgen vliegt hij naar Senegal.

JOHANNESBURG, 30 MAART. Het leek hem zo'n vroom idee: de laatste morgen van zijn bezoek aan Zuid-Afrika ter kerke gaan. En dus schoof Bill Clinton met vrouw Hillary gisteren aan voor de mis in de bankjes van de rooms-katholieke Regina Mundi-kerk in Soweto. De Amerikaanse president, van huis uit baptist, wilde voor een keer wel de ouwel proeven. Dat bekwam hem zuur. Nadat Nelson Mandela Clinton vrijdag al de levieten had gelezen over buitenlandse politiek tracteerde vader Mohlomi Makobane hem op een schriftlezing over overspel. Tot vermaak van de schare buiten, waar iemand de kerk oneerbiedig herdoopte tot Vagina Mundi.

De priester las voor uit Johannes 8, over de overspelige vrouw die van steniging werd gered door Jezus met de woorden: “Wie zonder zonden is werpe de eerste steen.” Het echtpaar Clinton hoorde de boodschap met gebogen hoofd aan. Bij de slotwoorden “ga heen en zondig niet meer” verhief Clinton zijn aangezicht weer en lachte besmuikt. In zijn daarop volgende toespraak tot de verzamelde gemeente zei Clinton goed naar de “instructies” van de geestelijke te hebben geluisterd.

Zaterdag vloog hij van de parlementaire hoofdstad Kaapstad naar het 1.400 kilometer noordelijk gelegen Johannesburg, het kloppend hart van Zuid-Afrika. Clinton bezocht er eerst het township Tokoza, waar een kinderkoor hem de Zoeloe-hymne Unzima lomtwalo (Een zware last) toezong. Het traditionele lied spreekt over iemand die “de zware weg van het continent moet verlichten” en over een Afrika dat “verlangt naar prachtige dingen”.In de middag bezocht Clinton Zuid-Afrika's beroemdste township, Soweto. Bill en Hillary plantten een boom bij het monument ter nagedachtenis aan Hector Petersen, die in 1976 als eerste stierf tijdens de opstand tegen de apartheid in Soweto.

De Regina Mundi kerk was in die dagen een toevluchtsoord voor activisten, die met de politie ware veldslagen uitvochten in en buiten het gebouw. Clinton omschreef het bedehuis gisteren tijdens de mis als “een schrijn van vrijheid”. Hij prees de “triomf” van het nieuwe Zuid-Afrika op het oude en zei niet te zijn gekomen om te dicteren. “Ik ben gekomen om samen te werken zodat uw vrijheid niet voor niets is bevochten.”

Uitgerekend hierover, de goede bedoelingen van de Amerikanen en dan met name op handelsgebied, heeft Clinton de twijfels niet kunnen wegnemen. Menige politicus in Zuid-Afrika, president Mandela voorop, verdenkt de VS ervan een springplank te zoeken voor het promoten van de eigen handel en producten. In een kennelijke poging Afrika alsnog tegemoet te komen stelde Clinton voor de schuld van arme Afrikaanse landen kwijt te schelden. Hij kondigde aan dat de VS dit jaar 1,6 miljard dollar zullen bijdragen aan schuldsanering voor Afrika. In een politiek gebaar kwam Clinton verder Nigeria tegemoet. In wat wordt gezien als een belangrijke koerswijziging van de Amerikanen zei Clinton dat de Nigeriaanse militaire leider generaal Abacha wat Washington betreft in augustus kan meedoen aan de presidentsverkiezingen, mits Nigeria terugkeert naar een burgerbestuur.