Bierpomp wint van Makeba

Concert: Seabottom Jazzfestival met Miriam Makeba, Piet Noordijk, het New Cool Collective, Denise Jannah e.v.a. Gehoord: 28/3 Agora, Lelystad. Herhaling: Miriam Makeba 28/4 Doelen, Rotterdam.

'Uitverkocht' meldt de aangebouwde tent in het centrum van Lelystad. Dat zoiets niet per se betekent dat het binnen vol is blijkt bij een vluchtige check, een half uur na aanvang. Op drie podia gebeurt nog niets, het New Cool Collective speelt in een vrijwel lege sporthal en tot saxofonist Piet Noordijk in de Theaterzaal wordt de toegang uitsluitend geweigerd om hem niet te storen; hij speelt namelijk met een strijkkwartet.

Het Seabottom Jazzfestival in Lelystad, dat zaterdag voor de negende keer plaatsvond, heeft veel van het Haagse 'North Sea'. Alles speelt zich af in één gebouw, het congres-, theater- en evenementencentrum Agora, en op verschillende podia tegelijk, twee grote en een vijftal kleinere. De programmering echter lijkt meer op die van het Festival van de Nederlandse Jazz dat tot '91 werd gehouden in het nabije Zwolle. De meeste musici komen van dichtbij, de enige echt grote buitenlandse ster is de Zuidafrikaanse zangeres Miriam Makeba.

Makeba's faam is echter niet groot genoeg om de sporthal vol te krijgen en nog minder om hem met charisma te vullen, zo blijkt een uur later. Vlakbij het podium kluwen een paar honderd mensen samen om Makeba's teksten als moedermelk in te drinken maar vanaf het mengpaneel halverwege wijzen felle spots met veel succes naar een concurrerende attractie achterin: een fikse batterij bierpompen.

Dat Makeba er niet in slaagt de zaal te veroveren valt haar daarom niet te verwijten, wel de manier waarop ze opgeeft. “Laat die lui daarachter maar praten”, zegt ze bijvoorbeeld al na twintig minuten en begint vervolgens zelf een verhaal waarvan zelfs voorin maar de helft te verstaan is. Dat ze haar grote hit Pata Pata er in één minuut doorheen jaagt wijst op begrijpelijke vermoeidheid, dat haar stem barst van de scheurtjes blijkt in de deinende ballad Meet me at the River.

Het is jammer maar acceptabel, ze is tenslotte al 66. Veel erger is dat ze op het gewauwel van de drinkers steeds meer reageert met gepraat van haarzelf. Praatzang tegen de achtergrond van een soul- of reggae-riffje in het beste geval maar ook in monologen zonder muziek. Dat Afrika bekend bestaat als een 'troubled continent' bijvoorbeeld maar dat er ook in Europa niet alleen rozen geuren. De luisteraar die niet gek is weet dat natuurlijk en mompelt alleen maar 'komt er nog wat van?' Vergeefs. Een intermezzo-recital door de gitarist, storingen in de geluidsversterking, vervanging van microfoons, alles droeg er zaterdag aan bij dat Miriam Makeba anderhalf uur lang niet op gang kwam.

Dat het niet allemaal aan anderen lag, bewees vervolgens het New Cool Collective van Ben Herman die in dezelfde sporthal formidabel revanche nam voor het spookconcert eerder op de avond. Het door de leider op dwarsfluit gespeelde Flootie is net zo'n niemendalletje als Makeba's Pata Pata maar werd met zo'n enthousiasme gebracht dat zelfs het bier ervan verbleekte.

Dat de loopgangen in het Agora-complex rond die tijd net zo verstopt zaten als die elk jaar in het Haagse Congresgebouw maakte het allemaal nog echter: bij festivaljazz in Nederland horen stevig botsende golven publiek.