STICHTING FOM HOUDT MANAGERSROL IN NIEUWE STRUCTUUR NWO

De Stichting FOM (Fundamenteel Onderzoek der Materie) en de NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) hebben overeenstemming bereikt over de wijze waarop eerstgenoemde in de nieuwe structuur van NWO komt te functioneren.

De FOM verliest een deel van haar zelfstandigheid, maar blijft het loket waar de fysische gemeenschap om onderzoeksgeld moet aankloppen. Het compromis maakt dat de reorganisatie van NWO op 1 april zijn beslag kan krijgen. De vernieuwing van NWO heeft tot gevolg dat overal in de organisatie een 'Chinese muur' is opgetrokken die moet waarborgen dat de beoordeling van onderzoeksaanvragen en de besluitvorming over de toewijzing van schaarse middelen strikt zijn gescheiden. Deze scheiding, aanbevolen door de commissie-Rinnooy Kan, moet NWO gereed maken voor de taakuitbreiding die minister Ritzen voor de organisatie ziet weggelegd. Door het beschikbaar komen van meer middelen, verkregen via een overheveling van geld vanuit de universiteiten, hoopt NWO in de toekomst 30 tot 40 procent van de aangevraagde projecten te kunnen financieren. Nu ligt dat voor sommige wetenschapsgebieden onder de 15 procent.

De FOM is de leidende organisatie voor het fundamentele onderzoek in de Nederlandse natuurkunde. Behalve het (in competitie) financieren van onderzoeksprojecten aan de universiteiten beheert ze een aantal eigen onderzoeksinstituten. Altijd heeft de FOM gezegd geen probleem te zien in het beoordelen èn financieren van onderzoek.

In het nu bereikte compromis behoudt de FOM de managementsrol die zij tot nu toe tot ieders tevredenheid heeft vervuld. Zij blijft het beheer over de eigen instituten voeren en draagt onverminderd zorg voor de cooinatie van het natuurkundig onderzoek. Wat verandert is dat de FOM-instituten direct onder het Algemeen Bestuur van NWO komen te vallen.

Als 'manager' van landelijke natuurkundige onderzoeksprogramma's is de FOM in de nieuwe structuur voor de definitieve besluitvorming afhankelijk van het nieuw te vormen, brede Gebiedsbestuur Exacte Wetenschappen. Maar de fysische onderzoeksgemeenschap zelf heeft voor het verkrijgen van NWO-geld onveranderd alleen met de FOM te maken.