Van Randstad naar Berlijn per trein in drieënhalf uur

Is het wenselijk een hogesnelheidstrein te laten rijden tussen Amsterdam en Berlijn? Sinds de Duitse hereniging is het aantal passagiers naar die regio fors toegenomen.

DEN HAAG, 27 MAART. Het is heel wel mogelijk om in de toekomst per hogesnelheidstrein in drieënhalf uur van de Randstad naar Berlijn en in minder dan drie uur naar Hamburg te reizen. Dit is een van de conclusies van een gisteren gepresenteerde studie. De opdracht voor deze studie kwam van de think tank Railforum, die gespecialiseerd is in spoorkwesties.

Het is echter op zijn minst twijfelachtig of zo'n verbinding er spoedig zal komen. Een hoge ambtenaar van het ministerie van Verkeer en Waterstaat, M.J. Olman, betwistte weliswaar niet het nut van een supersnelle spoorlijn naar Berlijn en eventueel ook naar Scandinavië, maar hij wees er onmiddellijk op dat er op het ogenblik volstrekt geen geld is voor zo'n ambitieus nieuw project. Een prioriteit van het ministerie, dat overigens als geldschieter optrad van de studie, is het volgens hem evenmin.

De directeur van NS Internationaal, F.C. Marckmann, wees er bovendien op dat men zich voorlopig beter kan richten op de afwikkeling van reeds goedgekeurde projecten zoals de hogesnelheidslijnen naar Parijs en Keulen. “Alles wat je nieuw kiest, duurt toch altijd weer tien jaar langer dan je denkt”, aldus Marckmann. Hij herinnerde eraan dat het zeven tot acht jaar heeft geduurd om de Thalys op gang te krijgen tussen Parijs en Amsterdam ondanks het feit dat er een hoge mate van overeenstemming tussen alle betrokken partijen over bestond.

Volgens prognoses van de NS zal ook in het jaar 2010 het aantal passagiers voor een lijn naar Berlijn nog beduidend lager liggen dan dat voor Parijs en Keulen: 1,4 miljoen reizigers voor Hamburg en Berlijn, tegen 7 miljoen voor Parijs en 3,5 miljoen voor Keulen.

Sinds de ineenstorting van de communistische regimes in Oost-Europa in 1989 en de hereniging van de beide Duitslanden kort daarna is het aantal passagiers naar die regio fors toegenomen. Op het ogenblik neemt het vliegverkeer naar Berlijn en wijde omgeving jaarlijks met twintig procent toe, terwijl het aantal treinreizigers met acht procent per jaar stijgt. Tussen 1994 en 1997 groeide het aantal treinpassagiers in die richting van 330.000 tot 415.000, maar dat is nog altijd slechts bijna de helft van het aantal luchtreizigers op die route.

De onderzoekers wijzen er in hun studie onder meer op dat zo'n hogesnelheidstrein rendabeler wordt naarmate hij sneller gaat, omdat hij dan een steeds serieuzer concurrent wordt voor het vliegtuig. Weliswaar zijn er voor een trein die vierhonderd kilometer per uur kan halen hogere investeringen nodig, maar die betalen zich later dubbel en dwars terug.

Niet zonder spijt onthulde Railforum dat de Nederlanders zich uiteindelijk genoopt hadden gezien de studie op eigen houtje uit te voeren, omdat de Zweedse zusterorganisatie ophield te bestaan en de Duitse spoorwereld op het ogenblik nauwelijks belangstelling heeft voor nieuwe verbindingen in westelijke richting. “De Duitsers richten hun belangstelling op het ogenblik volledig op het oosten en op hun noord-zuidverbindingen”, aldus Olman van het ministerie van Verkeer en Waterstaat.