Fortis: vertrek Kuiper hoort bij 'haute finance' Fortis maakte gisteren een nettowinst van ruim 2 miljard gulden bekend. Een winstgroei van 25 procent, maar de beurs reageerde negatief.

De belegger verwachtte blijkbaar ook ander nieuws van het financiële concern. Fortis in 1997 Hoofdkantoor: Utrecht Aantal werknemers: 35.200 Balanstotaal: 338 miljard gulden Nettowinst: 2,04 miljard gulden Belangrijke gebeurtenis: integratie van MeesPierson UTRECHT, 27 MAART. De aanval is de beste verdediging dacht bestuursvoorzitter J. Bartelds van Fortis gisteren. Voordat hij een toelichting op de jaarcijfers gaf nam hij snel de stand van zaken in twee hete kwesties door: het plotselinge vertrek van Joost Kuiper bij MeesPierson en de langdurige samenwerkingsgesprekken met de Belgische Generale Bank. Het gisteren aangekondigde afscheid van Kuiper heeft “een zakelijk verschil van inzicht” als oorzaak en de gesprekken met de Generale Bank lopen nog. “U zult er begrip voor hebben dat wij hierover verder niets kunnen zeggen.” Discussie gesloten, dank u.

Maar de financiële wereld zit juist te springen om meer informatie, met name over de strategische toekomst van Fortis. De prognoses van het concern (winstgroei van 20 procent) werden ruim overtroffen, maar het aandeel leverde gisteren 7 gulden in tot 123,50 gulden.

Heeft het vertrek van Kuiper, de vijfde bestuurder die bij MeesPierson vertrekt in nauwelijks drie jaar, iets te maken met de positie van deze zakenbank binnen het concern? Of met de beoogde toekomst met de Belgische Generale Bank? Het antwoord van Bartelds was een duidelijk 'nee'.

De bestuursvoorzitter van Fortis verbloemde niet dat het vertrek van Joost Kuiper, die in november nog gepromoveerd was tot de raad van bestuur van moeder Fortis, een gevoelig verlies was. “Hij heeft een belangrijke rol gespeeld bij de snel voltooide en geslaagde integratie van MeesPierson binnen Fortis”, zo las Bartelds veiligheidshalve het persbericht voor. En het vertrek van zoveel bestuurders bij de vorig jaar van ABN Amro gekochte zakenbank ligt volgens hem vooral aan de tak van sport: in de 'haute finance' zijn de topmensen blijkbaar net zo onvoorspelbaar als de beurskoersen.

Medebestuurder H.J. Hielkema was gisteren iets minder zuinig met informatie. Volgens hem is het relatief hoge verloop aan bestuurders bij MeesPierson een gevolg van de nieuwe structuur. “MeesPierson is van een complete bank een instelling geworden met vier kernbedrijven (waaronder investment en private banking). Vele tientallen andere activiteiten hebben we inmiddels beëindigd. Doordat elk kernbedrijf een eigen voorzitter heeft, is de functie van de hoogste man bij MeesPierson erg veranderd”, zo lichtte hij een tipje van de sluier op.

Ook wat betreft de Generale Bank toonde Hielkema zich guller met informatie dan Bartelds. “Op vrijwel alle gebieden komen we elkaar tegen en er zijn onnoemelijk veel gebieden waar we elkaar kunnen aanvullen. In de huidige verkennende besprekingen bekijken we nu wat de commerciële voordelen en de mogelijke kostenbesparingen werkelijk inhouden.” Wanneer de besprekingen worden beëindigd, valt niet te zeggen. “Alles heeft zijn tijd nodig”, vindt Bartelds.

Wanneer de Generale Bank wordt overgenomen, komt zij in een hoog renderend bankbedrijf terecht. De VSB bank, het GWK, MeesPierson en de Belgische spaarbank ASLK zorgden voor een nettowinst van 813 miljoen gulden, 81 procent meer dan in 1996. Een groot deel van de winstgroei is natuurlijk het gevolg van de acquisitie van MeesPierson. Bartelds had nog een verklaring. “De hoeveelheid verzekeringsproducten die wij via onze banken verkopen is in Nederland met de helft, in België met 65 procent opgelopen. Producten als levensverzekeringen hebben weliswaar een lagere marge, maar de afsluitprovisie blijft op deze manier binnen het concern.”

De verzekeringsactiviteiten van Amev en het Belgische AG brachten 10 procent meer nettowinst op, waardoor het resultaat op 1,4 miljard gulden kwam. Vooral brand- en autoverzekeringen stelden teleur. Mede door de grote concurrentie richt Fortis zich minder op de schade- dan op de levensverzekeringen. “Als er ergens een levensbedrijf te koop is, staan wij vooraan in de rij”, aldus Bartelds.

Door de komst van MeesPierson zijn de bank- en verzekeringspoot van Fortis redelijk met elkaar in evenwicht gekomen. Van het totale operationale resultaat van ruim 3 miljard gulden, nemen de banken 48 procent voor hun rekening. De Nederlandse acquisitie heeft niet kunnen voorkomen dat België voor Fortis nog altijd het belangrijkste land is. In dat land wordt de helft van het geld verdiend, tegen een derde in Nederland. De Verenigde Staten zijn inmiddels goed voor 11 procent, wat door de acquisitie van verzekeraar John Alden in het lopende jaar wordt verhoogd.

Met de buitenlandse activiteiten van het Grenswisselkantoor is het mogelijk gedaan. Omdat het wisselen na de komst van de euro drastisch zal afnemen, wachten het GWK zware tijden. Niet voor niets is de winst van de afgelopen drie jaar als voorziening opzij gelegd en zijn inmiddels zo'n honderd banen geschrapt.

Komende maand worden aan de hand van enkele proefprojecten ('zoals diensten aan toeristen') besloten of het GWK een nieuw pad zal inslaan. Ook over de toekomst van de GWK-vestigingen in Praag en Boedapest neemt Fortis binnenkort een beslissing. Hielkema nam gisteren grappend alvast een voorschot op deze discussie. “Ik heb de indruk dat in die steden meer op de toiletten dan in ons kantoor wordt gewisseld.”

    • Erik van der Walle