Angstbeelden beheersen discussie over klonen

Angstbeelden en onkunde beheersen het debat over klonen. Een nationale discussie moet daar een einde aan maken.

ROTTERDAM, 27 MAART. The Boys from Brasil, Jurassic Parc, het weer tot leven wekken van Elvis via een teennagel van The King. Het zijn de voorbeelden die steeds opduiken, dezelfde angstbeelden die zich opdringen als het over klonen, of kloneren, gaat.

Het onderwerp roept gevoelens van onbehagen op. Een jakkes-gevoel, noemde medisch-ethica prof.dr. I. de Beaufort het gisteren tijdens de hoorzitting Klonen en Kloneren die was georganiseerd door het Rathenau Instituut in de voormalige vergaderzaal van de Tweede Kamer. “Huiver, afkeer. Je ziet het steeds bij nieuwe ontwikkelingen waar een hoge morele waarde aan wordt toegekend. Ik wantrouw die gevoelens. Ik besteed er pas aandacht aan als alle argumenten handen en voeten hebben gekregen. En dat is bij klonen nog niet het geval. Het zit te veel in de science-fictionsfeer. Men schetst voortdurend sombere scenario's. Ik vraag me af of dat de kwaliteit van het debat ten goede komt.”

De gisteren gehouden hoorzitting is het eerste onderdeel van het maatschappelijk debat over klonen waar de ministers Borst (Volksgezondheid) en Ritzen (Wetenschap) om hebben verzocht. “Er ontstaat veel onrust door onwetendheid”, zei Borst tijdens de opening. “Het Schotse schaap Dolly heeft allerlei fantastische verhalen opgeroepen. De samenleving krijgt daardoor een verkeerd idee van wat er werkelijk aan de hand is. We moeten daarom beginnen met kennisoverdracht.”

De hoorzitting heeft de onrust en onduidelijkheid niet weg kunnen nemen. Na een hele dag van wetenschappelijke uitleg en ethische beschouwingen omtrent klonen, waren er nog steeds mensen in de zaal die zich afvroegen wat er nou precies met klonen, of kloneren, wordt bedoeld. Tijdens de ochtend probeerde een drietal wetenschappers duidelijk te maken dat er niet zoiets bestaat als één kloontechniek. Er zijn er in ieder geval drie. Naast individuen kun je bovendien ook weefsels, cellen of stukken DNA klonen. En is een kloon eigenlijk wel genetisch identiek aan zijn stamvader of -moeder? “Gekloond vee blijkt minder uniform dan je verwacht”, aldus prof.dr.ir. E. Brascamp, hoogleraar Veefokkerij in Wageningen.

Ondanks de verwarring onder sommige toehoorders noemde prof.dr. J. van Eijndhoven, directeur van het Rathenau Instituut, de zitting geslaagd. “We wilden duidelijk krijgen wat klonen nou betekent. Is het een aanvullende techniek voor genetische manipulatie of gaat het zich zelfstandig ontwikkelen en wordt het een megatrend? Na vandaag weten we dat er van dat laatste absoluut geen sprake is.”