Wim Duisenberg meets the press

im Duisenberg beleefde het publicitaire zenith van zijn carrière als centrale bankier voor het eerst en misschien ook voor het laatst. Tientallen journalisten, televisieploegen en radioveslaggevers besprongen gisteren de president van het Europese Monetaire Instituut na afloop van de persconferentie waarop hij het Convergentie-rapport 1998 had toegelicht en geduldig, vijf kwartier lang, in nuchter Engels vragen had beantwoord. Vervolgens baande hij zich met presidentiële allure, in een haag van televisielichten, camera's en gedrang, met moeite een weg naar buiten.

De belangstelling van de media was overweldigend. In de Festsaal van het statige Frankfurter Hof Hotel in Frankfurt hadden zich minstens dertig cameraploegen opgesteld en waren zo'n driehonderd journalisten aanwezig. Het was een voorproefje van wat de president van de komende Europese Centrale Bank in de toekomst te wachten zal staan. Als verantwoordelijke voor het monetaire beleid van de euro wordt de president van de ECB één van de invloedrijke financiële persoonlijkheden in de wereld, van gelijk statuur als de voorzitter van de Amerikaanse Federal Reserve Board, Alan Greenspan. Tot nu toe onbeslist: wordt dit Wim Duisenberg of de Fransman Jean-Claude Trichet.

Het EMI-rapport was eerder op de dag vrijgegeven. Een horde journalisten stond te wachten in de kale hal van het gebouw aan de Kaiserstrasse waarin het EMI, de voorloper van de Europese Centrale Bank, is gevestigd. Klokslag elf uur verscheen een woordvoerder met dozen vol documenten in het Duits en het Engels. Er werd om gevochten, er werd geduwd en gedrongen om een exemplaar te bemachtigen. Reporters van de elektronische financiële nieuwsdiensten renden naar buiten, wierpen zich op de knieën op de stoep zodat ze met één hand konden bladeren en met de andere hun GSM-telefoon konden vastshouden waarmee ze flarden nieuws doorbelden van een vuistdik rapport dat ze nog niet hadden gelezen.

Gelijktijdig maakte in Brussel de Europese Commissie zijn aanbevelingen over de EMU bekend.

Anderhalf uur later begon de persconferentie van Duisenberg in het sjieke Frankfurter Hof Hotel. Hij zat achter een tafel, achter hem hing een bord van het European Monetary Institute.

Beige behang met lelies, imitatie-kandelaars aan de wand, verkeerde verlichting aan het plafond en rijen met stoelen. Er waren cabines voor de tolken die voor simultane vertaling zorgden. Het gebruik van draagbare telefoons was verboden en ze werkten in deze wirwar van televisie-elektronica overigens toch niet.

Op de gang buiten de zaal stonden tafels met schalen broodjes en koekjes. Er was koffie en frisdrank beschikbaar. Journalisten werd gemaand om niet door de gang van het hotel te hollen. TV-presentatoren deden hun stand ups voor de camera.

Duisenberg, donkerblauw pak, zwarte leesbril op de neus, was uiterlijk onbewogen. “Hartelijk welkom, ik geloof niet dat het noodzakelijk is dat ik mezelf introduceer”, begon hij. Vervolgens somde hij, met zijn sonore stem, de hoofdpunten van het rapport op wat betreft de juridische en economische convergentie van de Europese landen met betrekking tot de Economische en Monetaire Unie.

Zonder woordvoerder leidde hij vervolgens zijn eigen persconferentie en wees hij journalisten in de zaal aan met uitgestrekte arm, zoals Amerikaanse presidenten dat plegen te doen. “Ik sta open voor vragen, als die er zijn.”

Vijf kwartier lang beantwoordde hij vragen, rijp en groen, met het geduld van een Friese schoolmeester. Het was zijn visitekaartje voor de journalistiek: dit is de openheid die u kunt verwachten als Duisenberg president van de ECB is.

“Het is belangrijk dat de ECB zo open en transparant is als mogelijk. Dat is noodzakelijk om het vertrouwen van de bevolking te winnen”, zei hij.Over de patstelling die is ontstaan door de kandidatuur van Trichet voor de post van president, gaf hij een hard oordeel. “Het draagt niet bij tot de geloofwaardigheid van de ECB. Het uitblijven van een besluit zal een negatieve uitwerking hebben op de politieke onafhankelijkheid van de ECB.” Voor alle duidelijkheid wees hij er nog eens op dat de president van de ECB volgens het verdrag voor acht jaar benoemd wordt. Vervolgens nam hij een slok water.

Duisenberg veroorloofde zich een enkele grap, zoals de klassieker van Mark Twain, 'Voorspellen is moeilijk, vooral als het om de toekomst gaat'. Er werd zo nu en dan vriendelijk gegrinnikt. Maar verder was hij eerder saai en zo gereserveerd als een centrale bankier hoort te zijn.

Slechts één keer, toen hij zich een voorzichtige uitspraak over de gunstige ontwikkeling van de korte rente liet ontvallen, renden de snelle jongens van de financiële persbureaus de zaal uit. Vanaf de gang belden ze met hun draagbare telefoons de woorden van Duisenberg door zodat ze seconden later op de beeldschermen van de financiële markten verschenen.

Over doemscenario's was Duisenberg niet bereid te speculeren. De euro, verzekerde hij, zal zo stabiel zijn als de harde gulden en de D-mark. Even dacht hij na en daarna vervolgde hij: “En daar kun je de harde Franse franc, de Deense kroon en de Oostenrijkse shilling aan toevoegen.” Ook Italië, dat in het EMI-rapport zwaar wordt gekapitteld, kreeg van hem nog een hart onder de riem gestoken. Ja, Italië moet versneld bezuinigen. Maar het geeft zijn soevereniteit natuurlijk niet op.

Het punt was gemaakt. Duisenberg is de man van alle Europese munten.