VERWANTE SCHOLEN

Een aantal scholen in Nederland zal weinig moeite hebben met de overschakeling op het tweedefase-onderwijs: de Daltonscholen, Montessorischolen en Jenaplanscholen. Dit zijn scholen die al jarenlang werken volgens systemen die veel weg hebben van het studiehuis. Kortom: scholen die zelfstandigheid en zelfwerkzaamheid hoog in het vaandel hebben. Een korte introductie.

Dalton

Daltonscholen combineren traditionele, klassikale lesuren met uren waarin leerlingen volledig zelfstandig aan taken werken. Het lessysteem is geïnspireerd op de denkbeelden van de Amerikaanse onderwijzeres Helen Parkhurst. In het plaatsje Dalton (Massachusetts) paste zij vanaf 1918 haar werkwijze, waarin zelfstandig leren centraal stond, toe op een aantal high school-scholieren.

Montessori

Net als de Daltonscholen concentreren Montessorischolen zich op de zelfstandigheid en zelfwerkzaamheid van leerlingen. Ze onderscheiden zich verder door hun grote nadruk op groepswerk, een van de onderwijsvormen die centraal staan in het tweedefase-onderwijs. De grondlegger van het Montessorisysteem is de Italiaanse arts Maria Montessori die in 1907 in Rome haar eerste school opende. Na haar dood hebben velen in onderwijsland haar denkbeelden overgenomen.

Jenaplan

Jenaplanscholen gaan nog een stapje verder dan Montessori- en Daltonscholen. Hun uitgangspunt is de totale zelfontplooiing van leerlingen, zowel op emotioneel, expressief als intellectueel gebied. Een veelbesproken (en tevens bekritiseerd) kenmerk van de Jenaplanschool is dat leerlingen van uiteenlopende leeftijden bij elkaar in de groep zitten. De schoolsoort is vernoemd naar de universiteit van Jena, waaraan de eerste school was verbonden. Grondlegger: Peter Petersen.