'Schimmenspel met EMU'; VVD'er Hoogervorst: Duitsers verkwanselen de zaak

Het zijn zware tijden voor de VVD. “De dicussie over de Economische en Monetaire Unie is verworden tot een politiek schimmenspel. De economische realiteit wordt veronachtzaamd. Schandelijk”, zegt VVD'er Hoogervorst.

DEN HAAG, 26 MAART. Hans Hoogervorst, financieel woordvoerder van de VVD-fractie in de Tweede-Kamer, is een dag na de publiceren van de bevindingen van de Europese Commissie en het Europees Monetair Instituut verbolgen.

Volgens beide Europese instanties kunnen elf landen, inclusief Italië, deelnemen aan de EMU. De criteria op basis waarvan de gulden, franc en lire worden vervangen door de euro zijn “zeer soepel” toegepast.

Om aan de monetaire unie te mogen deelnemen, moet een land volgens het Verdrag van Maastricht aan een aantal voorwaarden voldoen. Het zijn regels voor een degelijk monetair beleid: lage inflatie, stabiele munt en lage rente. Het tweede pakket eisen heeft betrekking op de overheidsfinanciën: het begrotingstekort van de overheid en de staatschuld mogen niet hoger zijn dan respectievelijk 3 en 60 procent van het bruto binnenlands produkt. Dat Italië zich kwalificeert met een schuldquote van 122 betekent dat het Verdrag van Maastricht terzijde is geschoven.

“Ik ben diep teleurgesteld in de Duitsers, want ze hebben de zaak verkwanseld”, aldus Hoogervorst. Duitsland en Nederland waren volgens hem de enige twee landen die bleven hameren op een stringente toepassing van de criteria. “Maar Duitsland heeft Nederland, in casu Gerrit (Zalm, de VVD-minister van Financiën, red.) het vuile werk laten opknappen.”

De VVD-fractie eist “keiharde garanties” van Italië om de eigen financiële soliditeit op lange termijn vast te leggen. Hoogervorst vindt weliswaar dat het land “imposante prestaties” heeft geleverd met de reductie van het begrotingstekort. “Maar van een duurzame sanering zoals de Europese Commissie beweert, kan absoluut niet worden gesproken.” De VVD'er voelt zich gesterkt door de opmerkingen van De Nederlandsche Bank waarin het Italiaanse herstel als 'pril' wordt getypeerd.

“Ik voorzie dat Italië de teugels laat vieren wanneer ze eenmaal hun ticket voor de EMU binnen hebben. De communistische partij die premier Prodi steunt, heeft gezegd dat ze zich koest zullen houden totdat Italië is toegetreden tot de EMU. Dat is een teken aan de wand.”

Hoogervorst eist dat het pakket met aanvullende maatregelen door het Italiaanse parlement wordt aangenomen voordat begin mei de Europese regeringsleiders definitief beslissen welke landen mogen deelnemen aan de euro. “Ik ga ervan uit dat dat ook de inzet van het Nederlandse kabinet zal zijn”, aldus Hoogervorst.

D66-woordvoerder Gerrit Ybema vindt het VVD-standpunt getuigen van een “gebrek aan respect”. “Het past niet om je als Nederlandse parlementariër te mengen in de Italiaanse politiek.” Hoogervorst is niet onder de indruk van de kritiek van Ybema. “Het economisch beleid van andere landen is door de Europese eenwording binnenlands beleid geworden. Ik vind dat we onze belangen niet moeten verkwanselen.”

In navolging van zijn partijleider Frits Bolkestein wil Hoogervorst nadrukkelijk de mogelijkheid openhouden van een Nederlandse tegenstem als begin mei de Europese regeringsleiders een beslissing nemen die de Nederlandse liberalen niet welgevallig is.

Een paar dagen voor de Tweede-Kamerverkiezingen zou de VVD nee zegen tegen Europa - hoe reëel is die mogelijkheid? “Ik wil daar niet teveel op vooruitlopen”, zegt Hoogervorst stellig.

“Maar de VVD steekt niet onder stoelen of banken dat we diep teleurgesteld zijn over het proces naar die ene Europese munt. Het verdrag van Maastricht waarin de criteria zijn geformuleerd was niet waterdicht. Maar wat we nu kunnen constateren is dat de interpretatieruimte van de criteria maximaal is opgerekt.”

''Alle financiële trucs zijn uit de kast gehaald. Dat vind ik een zeer zorgelijk. Maar wij kunnen in ons eentje Italië niet tegenhouden, noch enig ander land, want niemand heeft vetorecht.''