Poster bisdom is onwettig

UTRECHT, 26 MAART. Met de verspreiding van de poster 'Who is afraid of God?' heeft het aartsbisdom Utrecht het auteursrecht geschonden. De poster moet worden teruggenomen, zo bepaalde president P. Broekhoven van de rechtbank in Utrecht vanmorgen in een kort geding dat was aangespannen door de Stichting Beeldrecht.

Het bisdom is tevens veroordeeld tot het betalen van 14.000 gulden schadevergoeding aan de erven van de Amerikaanse kunstenaar Barnett Newman. Het door hem geschilderde werk 'Who is afraid of Red Yellow and Blue?' werd in 1986 door een bezoeker van het Stedelijk Museum in Amsterdam met een mes beschadigd. Dezelfde man zette vorig jaar in hetzelfde museum het mes in het doek 'Cathedra' van Newman.

Het bisdom speelde in op de commotie die daarover ontstond, met een actie om bij de jeugd interesse te wekken voor het geloof. Teksten als: “God heeft je wat te vertellen over jezelf. Ga eens bij hem langs, Hij is er elke zondag” moesten het effect van de kleurige afbeelding versterken. In een reactie verwijst het Stedelijk Museum naar haar destijds gegeven commentaasr: “We waren onaangenaam verrast dat een eerbiedwaardige instelling als het bisdom de vernieling van een kunstwerk aangreep voor een dergelijke actie”.

De titel van de poster die de rooms-katholieke kerk in Utrecht liet ontwerpen, is rechtstreeks ontleend aan Newman's 'Who is afraid of Red Yellow and Blue'. De afbeelding lijkt er bovendien sterk op. Het bisdom gebruikte een kleur- en vlakverdeling die overeen kwam met die in Newman's werk, maar liet in het midden inkervingen aanbrengen in de vorm van een kruis.

Vrij kort na de verspreiding van deze eerste versie, kwamen er protesten uit de wereld van de kunst. Ook de stichting Beeldrecht in Amsterdam maakte bezwaar bij het bisdom. Men liet direct een andere poster ontwerpen, met gewijzigde kleurvlakken. Ondanks die veranderingen en de geschilderde beschadiging lijkt de afbeelding volgens de president van de Utrechtse rechtbank nog teveel op het doek van Newman. “De wijzigingen moeten onvoldoende worden geacht om de afbeelding tot een nieuw en oorspronkelijk werk te maken”, aldus mr. Broekhoven.

Beide posters zijn volgens het bisdom verspreid op tenminste 800 scholen in het hele land.