NIEUWE VAKKEN

In de tweede fase wordt een aantal nieuwe vakken ingevoerd. In het gemeenschappelijk deel van Havo en VWO zijn dat: algemene natuurwetenschappen (ANW) en culturele en kunstzinnige vorming (CKV 1). Nieuwe keuzevakken in het vrije deel zijn onder meer klassieke culturele vorming (KCV), informatica, management & organisatie en filosofie. Een overzicht.

Bron: Instituut voor Leerplanontwikkeling (SLO).

Algemene natuurwetenschappen Gemeenschappelijk deel. Een samenvoeging van biologie, natuurkunde (waaronder sterrenkunde) en scheikunde. Leerlingen krijgen een overzicht van de verschillende natuurwetenschappen. Welke theorieën zijn er en wat zeggen zij over de mens? Zit er een systeem in de verschijnselen op aarde en in het heelal? Welke invloed hebben wetenschap en techniek op het leven op aarde? Dat zijn de vragen die centraal staan. De formules die leerlingen hanteren en het practicum dat ze uitvoeren hebben een exemplarisch karakter. Bij het subdomein 'mens en gezondheid' bijvoorbeeld geven leerlingen hun opvatting over ziekte en gezondheid, ontwerpen ze een model van het afweersysteem en bespreken ze de ethische aspecten van de gezondheidszorg.

Culturele en kunstzinnige vorming 1 Gemeenschappelijk deel, geen centraal eindexamen. CKV 1 bevat een combinatie van verschillende kunstdisciplines (drama, dans, muziek, audiovisuele vormgeving, beeldende kunst en vormgeving, literatuur), waartussen leerlingen verbanden leren leggen. Het examenprogramma van CKV 1 bestaat uit vier domeinen: culturele activiteiten (museum-, toneel- en concertbezoek), kennis van kunst en cultuur, praktische activiteiten (het maken van eigen werkstukken of producties) en het kunstdossier (een map met informatie over kunst en cultuur, beschrijvingen van de culturele activiteiten en een beoordeling ervan). Bij het schoolexamen schrijft de leerling een verslag of geeft hij/zij een presentatie in woord, beeld of geluid, bijvoorbeeld aan de hand van een kleine tentoonstelling.

Klassieke culturele vorming Keuzevak op het atheneum, verplicht op het gymnasium, geen centraal eindexamen. Een must voor leerlingen die belangstelling hebben voor de oudheid. Het examenprogramma van KCV bestaat uit vier verschillende domeinen: Grieks/Latijnse toneelstukken, Grieks/Romeinse beeldende kunst, Grieks/Romeinse bouwkunst en de Grieks/Romeinse mythologie en geschiedenis. De leerlingen duiken in het gedachtegoed van de antieke oudheid en leggen relaties met verschillende cultuuruitingen. Zo wordt van een leerling die de tragedie Antigone van Sofokles bestudeert niet alleen verwacht dat hij de historische omstandigheden beschrijft, maar ook de opvattingen uit die tijd weergeeft over de rol van de heerser en de ondergeschikte of de positie van mannen en vrouwen binnen de samenleving.

Informatica Keuzevak, geen centraal eindexamen. Op sommige middelbare scholen al een keuzevak, maar met ingang van augustus dit jaar een officieel schoolvak met een eigen examenprogramma. De examenstof is verdeeld over vier domeinen: informatica en perspectief (beeldvorming over informatie- en communicatietechnologie), basisbegrippen en vaardigheden, systemen en structurering (o.a. soorten gegevensverwerkende systemen) en toepassingen (o.a. een projectopdracht). De informatica wordt vanuit verschillende invalshoeken benaderd. Leerlingen leren hoe zij elektronische bronnen zoals Internet kunnen aanboren en wat het belang van informatica is in het geldverkeer, logistiek en de gezondheidszorg.

Management en organisatie Keuzevak, wel centraal eindexamen. Management en organisatie helpt leerlingen vraagstukken binnen een organisatie te benaderen vanuit het perspectief van het management: het streven naar winst (commerciële organisaties) of het uitvoeren van een taakstelling (niet-commerciële organisaties). Leerlingen moeten begrotingen en jaarverslagen van organisaties interpreteren en analyseren op basis van bedrijfseconomische werkwijzen. De doelstelling van het examenprogramma is behoorlijk ambitieus. Het omvat onder meer de volgende onderdelen: vaardigheden en werkwijzen, interne organisatie en personeelsbeleid, marketingbeleid, financieel beleid en externe financiële verslaglegging.

Filosofie Keuzevak, wel centraal eindexamen. Het vak filosofie is sinds 1990 een regulier keuze-eindexamenvak in het VWO, maar wordt slechts op een dertigtal scholen als zodanig aangeboden. Filosofie in de tweede fase richt zich - in tegenstelling tot nu - op slechts een beperkt aantal domeinen die zeer expliciet zijn uitgewerkt. Het eindexamen VWO bestaat uit de domeinen wijsgerige antropologie, ethiek, vaardigheden en benaderingswijzen, kennisleer en wetenschapsfilosofie; bij het eindexamen Havo zijn kennisleer en wetenschapsfilosofie niet verplicht, maar sociale filosofie wel. Om het denkproces van de leerling te verscherpen en te verdiepen wordt bijvoorbeeld een socratisch gesprek gevoerd om de vooronderstellingen van een praktisch-filosofisch gesprek of casus te onderzoeken en de argumentatieve vaardigheden van de leerling te toetsen.

Gebruikt de school de hulp van ouders?