Meer banen door partijprogramma's

DEN HAAG, 26 MAART. De verkiezingsprogramma's van PvdA, VVD en D66 leiden elk tot zo'n 100.000 banen bovenop de 250.000 banen die voor de komende vier jaar worden voorspeld. Ook zorgen deze programma's voor een economische groei van 2,2 procent in plaats van de verwachte 2 procent.

De plannen van het CDA voor de komende kabinetsperiode leiden nauwelijks tot extra banen of economische groei.

Dat blijkt uit de doorberekening van het Centraal Planbureau (CPB) van de verkiezingsprogramma's van de grootste partijen voor de periode 1999-2002 die vanmiddag zijn gepresenteerd.

Behalve het program van het CDA leiden alle verkiezingsprogramma's volgens het CPB tot nivellering van de inkomens. Werknemers in laagbetaalde banen gaan er meer op vooruit dan werknemers in hogere segmenten van de arbeidsmarkt. Dit effect is het sterkst bij GroenLinks waar de lage inkomens er vier procent op vooruitgaan ten koste van de hogere inkomens.

Het CPB gaat ervan uit dat zonder enig beleid en bij een behoedzaam scenario waarbij de economische groei op 2 procent uitkomt, 250.000 mensen een baan vinden. Het CDA-program levert zo'n 25.000 extra banen op, tegen zo'n 100.000 van PvdA, VVD en D66. Op de langere termijn leveren de plannen van de VVD meer werkgelegenheid op dan de voorstellen van PvdA en D66.

Als de voorstellen van GroenLinks worden uitgevoerd, zijn er zo'n 150.000 personen meer die een baan vinden, in vergelijking met de situatie waarbij geen nader beleid wordt gevoerd. Daarbij plaatst het CPB de kanttekening dat GroenLinks de werkweek verkort van 36 uur naar 32 uur. Gemeten in arbeidsjaren zorgt deze partij voor evenveel werkgelegenheidsgroei als de coalitiepartijen.

In het behoedzame scenario van het CPB beschikt de overheid over zes miljard gulden die kan worden ingezet voor het verlichten van lasten van burgers en bedrijven en voor het reduceren van het financieringstekort.

Met het beleid dat de vijf partijen voorstaan, wordt deze zogenoemde budgettaire ruimte door bezuinigingen en efficiency-verbeteringen vergroot van 13,5 miljard gulden door het CDA tot 20,75 miljard door de VVD.

De partijen hebben uiteenlopende prioriteiten voor de besteding van dit geld.

Pagina 3: 'GroenLinks averechts'

Zo stelt de PvdA voor om het financieringstekort met een miljard terug te brengen waardoor dit tekort uitkomt op 1,4 procent. De VVD daarentegen spendeert 5,5 miljard gulden aan terugdringing van het tekort, waardoor dit 0,9 procent wordt. Gisteren drong het Economische Monetaire Instituut, de voorloper van de Europese Centrale Bank er bij Nederland nog op aan om toe te werken naar een tekort van nul.

Het CPB schetst een positief beeld van de korte-termijn gevolgen van de voorstellen van GroenLinks. Deze partij wil het financieringstekort laten oplopen naar twee procent en wil 22,5 miljard gulden besteden aan verhoging van het sociale minimum, hogere huursubsidie en meer uitgaven aan milieu, zorg, onderwijs, kinderopvang en openbaar vervoer.

Op de langere termijn zijn de gevolgen van het GroenLinks-programma volgens het CPB uiterst nadelig, vooral als gevolg van milieuheffingen die deze partij voorstaat. De meeste partijen willen met een verhoging van energieheffingen het gebruik afremmen; alleen de VVD wil geen verhoging. De heffing die GroenLinks voorstelt is het grootst en leidt tot afname van het energieverbruik met zestien procent. Bij D66 daalt het verbruik met zes procent en bij CDA en PvA met vier procent. Het afzien van een verhoging heeft tot gevolg dat door de VVD-voorstellen het energieverbruik met één procent stijgt. Het voorgestelde beleid van GroenLinks leidt tot de grootste effecten bij het gebruik van personenauto's.