Rel in Hongarije over abortuszaak

BOEDAPEST, 25 MAART. De 13-jarige Katalin P. wordt vandaag geaborteerd in het ziekenhuis van het Hongaarse Kecskemét. Op zich geen opzienbarende gebeurtenis in een land waar het abortusbeleid liberaal is en zwangerschap onder minderjarigen zeker geen uitzondering.

Wat wel opmerkelijk is, is dat de abortus pas kon worden uitgevoerd nadat de minister van Welzijn en Gezondheidszorg, Mihály Kökény, daartoe het groene licht had gegeven in weerwil van een uitspraak van het gerechtshof in Baja.

Katalin P. dankt haar zwangerschap aan een 24-jarige buurman ('Ik dacht dat ze zestien was') die verder in het verhaal nauwelijks voorkomt. Zodra ze zwanger bleek vroeg ze, op instigatie van haar moeder, om een abortus bij de plaatselijke gezondsheidsdienst. De Hongaarse abortuswetgeving biedt alle ruimte voor een dergelijke ingreep.

Het verhaal werd groot nieuws toen de anti-abortusgroep Alfa lucht van de zaak kreeg. De Alfa-groep begon een rechtszaak ter verdediging van het ongeboren leven zonder te overleggen met Katalin of haar advocaat en won. Een rechtbank bepaalde dat het recht van de foetus prevaleerde boven het recht van de zwangere vrouw. Katalin zelf zou intussen ook zijn gaan twijfelen of ze wel een abortus wilde.

Nu heeft de minister bepaald dat de abortus gewoon door moet gaan en is heel Hongarije in rep en roer. Hoe kan een minister het oordeel van een rechtbank teniet doen? Zelfs als dat oordeel niet juist zou zijn, moet die toch gerespecteerd worden, reageert een rechter van het constitutionele hof. “Het is een ernstige bedreiging voor de rechtsstaat als prominente politici uitspraken van rechtbanken officieel in twijfel trekken.”

Ook de vraag hoe de Alfa-groep wist dat Katalin zwanger was staat in de volle aandacht. Heeft de priester bij wie het meisje haar hart heeft uitgestort alarm geslagen? Wat is de connectie tussen de Alfa-groep en de katholieke kerk?

Abortus is in Hongarije geen omstreden kwestie. Onder het communisme was abortus een algemeen aanvaarde vorm van geboortebeperking en sinds het begin van de jaren negentig is dat niet veel veranderd. Het aantal abortussen blijft groeien en bedraagt nu 7,4 op elke tien geboortes.

Ook is er in Hongarije geen sprake van een fundamentalistische anti-abortusbeweging. De Alfa-groep staat vooral bekend als een organisatie die baby's opvangt die door hun moeders in de steek zijn gelaten. Van een grote anti-abortusbeweging zoals die in Polen na het communisme ontstond onder leiding van de katholieke kerk is in Hongarije geen sprake. Het heeft echter niet verhinderd dat de abortus van Katalin P. vragen heeft opgeworpen over het gehalte van de Hongaarse rechtsstaat en over de bescherming van persoonlijke gegevens.