'De meest abjecte en obscene vorm van sektarisme'

SIDI FERDJ - “Welke duivelse programma's hebben gemaakt dat er hier zomaar duizend moordenaars gerecruteerd kunnen worden?” vraagt psychologe Fatima Karadja zich af.

“Hier in Algerije is geen sprake van een burgeroorlog, maar van barbarij, van de meest abjecte en obscene vormen van sektarisme. We beleven een massale ontsporing, uiterst irrationeel gedrag dat doet denken aan de tragische gevallen van 'collectieve zelfmoorden' bij sommige christelijke sekten of de rituele moordpartijen bij zwarte sekten. Het is een vergelijkbare spirituele manipulatie die vandaag gebeurt in naam van de islam. En je kunt stellen dat er - om te komen tot een dergelijke instrumentalisering van de godsdienst - een absolute voorwaarde bestaat, namelijk de onwetendheid, de ongeletterdheid. Er is ingespeeld op het dogmatisme, niet op de spiritualiteit.”

Fatima Karadja meent dat te veel over de armoede en de sociale uitsluiting wordt gesproken, want dat is niet voldoende om de gruwelijkheden in Algerijnse dorpen te verklaren. “We hebben hier in Algerije te maken met een grote operatie van de integristische internationale. Na de welvaart van de gouden jaren, van de gemakkelijke petro-dollarovervloed, is het oude één-partijsysteem in elkaar geklapt. De verwachtingen ten opzichte van de staat, die verondersteld werd voor iedereen te zorgen, werden helemaal niet meer ingelost. De frustratie werd elk jaar groter. De jongeren voelden zich door de staat in de steek gelaten.”

Bovendien is er volgens haar sprake van een diepgaande culturele vervreemding die al bij de kolonisatie is begonnen en daarna gewoon is voortgezet. “De Algerijnen kennen hun eigen cultuur niet meer. De opleiding van de jongste generaties lijkt nergens op. De jaren geleden door het regerende FLN (Front van Nationale Bevrijding) in de scholen en moskeeën geïntroduceerde fundamentalisten - het gaat om honderden leraren die uit Egypte kwamen - hebben hier vrij kunnen ijveren voor een radicaal dogmatisme dat nieuw was, helemaal vreemd aan onze tradities. De jongeren is jarenlang de hemel beloofd, maar ze zijn in de hel terechtgekomen.”

“Veel mensen weigeren de waarheid te zien. Ze zeggen dat het eigenlijk een goede zaak is dat al dat moorden nu gebeurt. Ze zijn elkaar maar aan het uitmoorden, het zijn alleen maar onderlinge afrekeningen, zeggen ze. Deze mensen weigeren de waarheid onder ogen te zien, ze weigeren te aanvaarden dat het kwaad onder ons is.”

“Je moet er eerst afstand van kunnen nemen, het monster in ieder van ons kunnen objectiveren. Zonder dat er voldoende tijd is verstreken en littekens zijn gevormd, is het onmogelijk om dat toe te geven. Toch is het bewustzijn nu aan het groeien, maar we betalen er een zeer zware tol voor.”