Jeugd-Macbeth is inktzwart sprookje

Jeugdtheater: MàcBèth Móórdenáár door Teneeter. Regie: Rinus Knobel. Tekst: Imme Dros. Spel: Chris Tates, Agnes Bergmeijer, Wim Bouwens, Ronny Armbrust e.a.. Vanaf 10 jaar. Gezien 20/3 Het Badhuis Nijmegen. Tournee t/m 31/5. Inl. (024) 360 05 88.

Voordat Lady MacBeth zelfmoord zal plegen, krimpt zij ineen als een kind dat bang is in het donker: “O mama, ik ben bang. Ik kan niet slapen. Laat het licht toch aan en hou me vast. Ik heb het niet gedaan.” Het is een van de weinige momenten in de voorstelling MàcBèth Móórdenáár dat medeleven mogelijk is. Verder is het een mooi maar inktzwart sprookje met louter slechte mensen.

Na Repelsteel en Koning Odysseus heeft kinderboekschrijfster Imme Dros dit jaar wederom een toneelstuk voor Teneeter geschreven. Zij bewerkte MacBeth van Shakespeare voor kinderen zonder het noemenswaardig af te zwakken. Wel schrapte zij zo'n 24 personages en bracht de speelduur terug tot anderhalf uur.

Het verhaal van het bloedige drama bleef intact: MacBeth (Chris Tates) wil koning worden. Opgestookt door zijn vrouw Lady MacBeth (Agnes Bergmeijer) vermoordt hij de oude koning Duncan (Egidius Pluymen). Als hij zijn doel bereikt heeft, gaat hij door met moorden. Uiteindelijk wordt hij verslagen door een leger gedupeerden.

Regisseur Rinus Knobel heeft gekozen voor een vorm die nauw aansluit bij recente Shakespeare-vertolkingen als Hamlet van De Trust en Ten oorlog van Blauwe Maandag Compagnie. De mannen lopen in snelle pakken, communiceren met walkietalkies en noemen elkaar 'Delta Duff' en 'Big Mac'. De huurmoordenaar van MacBeth had met zijn gangsterhoed en dubbelloops geweer ook een werknemer van de Godfather kunnen zijn.

Deze aan de Amerikaanse geweldfilm ontleende stijl wordt subtiel vermengd met sprookjeselementen. De drie heksen zien er met hun witte tulen jurken zeer sprookjesachtig uit en de huurmoordenaar van MacBeth heet 'de jager', net als in Sneeuwwitje.

Voor de komische noot heeft Knobel er ook wat Schotse folklore in verwerkt. MacDuff (Wim Bouwens) loopt in een Schotse rok, de spelers doen geregeld een volksdans en de vermoorde Duncan zingt met bloedend hart een oud-Schotse treurzang.

Chris Tates speelt een gespierde MacBeth, een vechtjas met niet veel hersenen. Als hij met zijn maat van de oorlog thuiskomt, joelen ze als voetbalsupporters en scanderen 'Schotland! Schotland!' De rest van het stuk is hij tobberig en in zichzelf gekeerd, wat soms een beetje te veel wordt. Iets te vaak zit er een speler op het podium met het hoofd in de handen.

Agnes Bergmeijer heeft als Lady MacBeth niet zoveel te doen. zij zet de moordmachine in gang, maar verder gaat het initiatief vooral van MacBeth uit. Ze speelt voortreffelijk, en ziet er verleidelijk uit in haar doorzichtige, laaggesneden jurk. In de loop van het stuk verwildert ze steeds meer en ze gaat steeds meer parelkettingen dragen.

MàcBèth Móórdenáár is een jeugdvoorstelling van niveau. Het heeft een eigen gezicht en het durft 'volwassen' toneel voor kinderen te brengen. Toch ontbreekt er iets aan. Zoals gezegd, er is weinig medeleven mogelijk. Niet als de moorden worden gepleegd en niet als de moordenaars in de rats zitten. Zelfs als MacDuff hoort dat zijn gezin is uitgemoord, brengt dat geen ontroering teweeg. Daarvoor is het toneelstuk te koel, te afstandelijk. Er had wel wat meer leven in gemogen, desnoods nog meer volksdans.

Een paar bewogen momenten maken veel goed. De voornoemde sterfscène van Lady MacBeth bijvoorbeeld. En de ontmoeting van het echtpaar MacBeth na de moord op koning Duncan. Bij een emmer water staan ze, en ze wassen de bloedsporen van elkaars lichaam. Ondanks de schichtige haast van de twee misdadigers, heeft de wasbeurt iets teders.