Grootste boekenbeurs van Frankrijk in Parijs; 'Salon du Livre' gaat niet alleen om verkoopcijfers

PARIJS, 24 MAART. Een kwart miljoen mensen bezoekt een dezer dagen de achttiende Salon du Livre, het grootste jaarlijkse boekenevenement van Frankrijk, dat tot 25 maart plaatsvindt in het Parc des Expositions in Parijs. Zo'n 1500 Franse uitgevers, verdeeld over 750 stands, bezetten het grootste deel van de enorme hal waarin de Salon du Livre is ondergebracht.

Daarnaast zijn er 450 deelnemers uit 26 andere landen, waarbij vooral Brazilië, als eregast van dit jaar, goed is vertegenwoordigd. Het land presenteert zich in het Pavillon Brasil, dat met een gevarieerd aanbod van boeken en audiovisuele middelen de bezoeker duidelijk wil maken dat Brazilië - in Europa zo vaak geassocieerd met carnaval, voetbal en kindersterfte - beschikt over een rijkgeschakeerde literatuur. In het paviljoen wordt de aandacht echter vooral getrokken door een levensgroot vliegtuigmodel uit 1909, waarmee ooit de Frans-Braziliaanse vliegtuigbouwer Alberto Santos-Dumont zijn vliegstunts uithaalde en dat normaal te zien is in het Musée de l'Air et de l'Espace in Paris-Le Bourget.

Wie zich een weg baant door de schuifelende, boekenkijkende mensenmassa, kan zich nauwelijks voorstellen dat de Franse uitgevers moeilijke jaren achter de rug hebben. Na een dalende verkooplijn in het afgelopen decennium, deed zich vorig jaar een kentering voor. Er werd 4 procent meer boeken verkocht dan in 1996 en de totale boekenomzet, berekend naar de opgave van de grootste distributeurs, steeg met 0,5 procent.

Toch gaat het op de Salon du Livre, traditiegetrouw, niet openlijk om verkoopcijfers. Deze Salon is geen puur zakelijke beurs waar het verhandelen van rechten voorop staat, zoals dat het geval is bij de Frankfurter Buchmesse. Natuurlijk moet de Salon de verkoop van het boek bevorderen, maar de beurs afficheert zich naar buiten voornamelijk als ontmoetingspunt voor schrijvers en lezers. Dit jaar verlenen maar liefst 1600 auteurs hun medewerking aan honderden debatten, ontmoetingen, signeersessies en schrijf-werkgroepen, een unicum in de Franse boekenwereld. Literaire redacties van kranten en tijdschriften gaan met hun publiek in discussie over actuele onderwerpen en critici laten gedurende zes dagen, twaalf uur per dag, op acht podia de meest uiteenlopende schrijvers aan het woord. In het Cybercafé kan op Internet de dagkrant van de Salon worden geconsulteerd (http://www.digipresse.com/livre98) en kinderen kunnen terecht in de Cybermômes-hoek.

Ook literatuur van buiten Frankrijk is ruim vertegenwoordigd. De stand van Québec is groots opgezet en de Afrikaanse en de Scandinavische letteren zijn eveneens in aparte stands te vinden. De Nederlandse inbreng blijft beperkt tot Franse vertalingen van Hella Haasse, Cees Nooteboom en Leon de Winter.

Een debat over 'Mai '68, 30 ans après', opende het literaire programma. Het werd georganiseerd door het jubilerende dagblad Libération, dat als rechtstreeks resultaat van de gebeurtenissen in het voorjaar van 1968 onder auspiciën van Jean-Paul Sartre werd opgericht. Libération liet tijdens de Salon een speciale krant verschijnen met artikelen van haar 'compagnons' door de jaren heen: van Alexander Solsjenitsyn en Marguerite Duras tot de 25-jarige Tunesische auteur Mehdi haj Kacem. Fotoagentschap Magnum maakte een fototentoonstelling over mei '68, die nog tot 21 april te zien is in de Chapelle de la Sorbonne. Hartstochtelijk bespraken de schrijvers van nu en de studenten van toen, de 'onmogelijke erfenis' van '68. Verbijsterd constateerden zij dat het land dat dertig jaar geleden het revolutionaire voortouw nam, nu tolereert dat 'rechts zich laat verleiden door het Front National'.

Het optreden van de Chinese dissident Wei Jingsheng liep uit op een lawaaiige steunbetuiging aan het adres van de spreker. Verder bleef het dit jaar rustig op de Salon: het Front National, waarvan de stand vorig jaar werd vernield, was dit jaar de toegang ontzegd. De enige waarneembare veiligheidsmaatregelen bestonden er dit keer uit dat men voor het optreden van de Braziliaanse 'goeroe' Paulo Coelho alle glazen en asbakken in het Café Littéraire had weggehaald. Dat bleek onnodig, want nog lang nadat de meester was uitgesproken over zijn laatste boek kon je een speld horen vallen.