Critici komen in het geweer tegen 'zielloos' Europa

AMSTERDAM, 24 MAART De Europese eenwording moet verder gaan dan alleen op financieel gebied. “Europa is nu zielloos, het moet tot leven gewekt worden.”

Dat stelt de Vereniging Democratisch Europa (VDE) in haar gisteren opgestelde beginselverklaring. De VDE, een club van zo'n 200 wetenschappers, werd gisteravond opgericht in politiek-cultureel centrum de Balie in Amsterdam.

De vereniging komt na een manifest waarin zeventig vooraanstaande economen vorig jaar tijdens het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie kritiek uitten op de komst van de euro. Behalve wetenschappers ondersteunen nu ook anderen het initiatief, zoals Anil Ramdas, columnist, en Gerard van Westerloo, hoofdredacteur van het weekblad De Groene Amsterdammer.

De VDE wil een publiek debat op gang brengen over de voortgang van de Europese integratie. “We willen het democratische vacuüm van Europa opvullen”, aldus de voorzitter van de VDE, hoogleraar economie Arjo Klamer.

“Europa is een labiel bouwwerk, het Europees Parlement een farce. Als we zo doorgaan verwordt Europa tot een staat waar Reagan en Thatcher hun vingers bij zouden aflikken”, zei Klamer, doelend op de macht van lobbyende bedrijven en het minimalistische karakter van de sociale politiek.

Klamer, die naar eigen zeggen het liefst de euro alsnog zou tegenhouden, wilde niet op één lijn geplaatst worden met wat hij zelf de 'Bolkestein-kritiek' noemde. “Die is alleen gericht op de hardheid van de euro. Wij verzetten ons juist tegen dat enge beeld. Dat staat veel te ver van het oorspronkelijke Europese ideaal van solidariteit, sociale cohesie en vrede”, aldus Klamer.

Politicoloog Kees Vendrik wees erop dat ook binnen de sociaal-democratische partijen een discussie over Europa nog een taboe is, omdat die mede aan de basis van de euro stonden. “Ik hoor vaak: “Wim wil geen debat”, en daarmee is de kous dan af”, aldus Vendrik.

De kritiek als zou de VDE zelf ook wat laat zijn met kritiek op Europa werd van de hand gewezen. “In 1991 riepen velen van ons al dat de euro een slechte zaak is, maar daar werd niet naar geluisterd”, aldus Vendrik. “Toen waren we te vroeg, nu weer te laat, zo doe je het nooit goed.”