SER unaniem in advies nieuw belastingstelsel

DEN HAAG, 23 MAART. Werkgevers, werknemers en onafhankelijke deskundigen zijn het in de Sociaal-Economische Raad het afgelopen weekeinde unaniem eens geworden over een advies aan de regering over het belastingstelsel voor de volgende eeuw.

Om de groei van de werkgelegenheid te stimuleren moeten de directe belastingen (loon- en inkomstenbelasting) worden verlaagd en de indirecte belastingen (BTW en milieuheffingen) verhoogd. De verschuiving levert volgens de SER een substantiële bijdrage aan de 'vergroening' van het fiscale stelsel, waarbij milieuvervuilend gedrag zwaarder wordt belast. De raad is het ook eens geworden over een andere heffing op vermogenswinst.

Werkgevers, werknemers en onafhankelijk kroonleden hebben alles op alles gezet om met een unaniem advies te komen. Het kabinet presenteert in de nota Belastingen in de 21ste eeuw, die vandaag in de Tweede Kamer wordt besproken, drie opties en achttien varianten; de SER wilde uitkomen op één samenhangend voorstel. “We hebben geen behoefte aan een grabbelton”, zegt een woordvoerder van de vakcentrale FNV, “het kabinet heeft keuze geboden in de vorm van een groot aantal opties en wij hebben een keuze gemaakt.”

Voorzitter van de SER-commissie, de Leidse prof. V. Halberstadt, is zeer ingenomen met de unanimiteit. Het advies zou volgens Halberstadt, die in 1981 informateur was van het tweede kabinet-Van Agt, een belangrijke rol kunnen spelen bij de formatie van een nieuw kabinet. Halberstadt: “Voor de informateur van een nieuw kabinet geldt dat zijn taak op dit punt sterk is vereenvoudigd. Waar de politieke partijen (PvdA, VVD en D66 in de belastingnota, red.) het niet eens konden worden, ligt er nu een samenhangend geheel waarbij de werking van de arbeidmarkt verbetert en het fiscale systeem een impuls geeft aan verzelfstandiging en vergroening.”

De SER wil dat de tarieven van de inkomstenbelasting - op dit moment 36,35, 50 en 60 procent - verlagen naar 30, 40 en 50 procent. De verlaging van de lastendruk op arbeid moet een stimulans worden voor de groei van de werkgelegenheid. Om de inkomsten voor de overheid op peil te houden, wil de SER de indirecte belastingen (BTW en milieuheffingen) verhogen. In ruil voor de lagere inkomstenbelasting gaat de BTW omhoog van 17,5 naar 19 procent en gaat ook de ecotax omhoog. Een bedrag van ruim acht miljard gulden wordt zo verschoven van directe naar indirecte belastingen.

Voor de belastingheffing op vermogens stelt de SER, net als het kabinet, voor om uit te gaan van de veronderstelling dat de vermogens met vier procent per jaar groeien. De waardestijging van de aandelen moet worden belast tegen een tarief van 25 procent, conform de kabinetsvoorstellen. Maar rente-inkomsten moeten worden verrekend tegen een tarief van 35 procent. Het kabinet wil deze ook tegen 25 procent belasten.

Pagina 3: SER wil systeem van kortingen

PvdA-Kamerlid Van der Ploeg steunt op dit onderdeel de SER-voorstellen. Zijn VVD-collega Hoogervorst typeert het 25-procentsvoorstel als het maximum dat hij nog kan accepteren.

De SER wil verder de belastingvrije voet afschaffen en daarvoor in de plaats een systeem van 'heffingskortingen' invoeren. Daarbij gaat het om vaste bedragen voor iedereen. Nu profiteren de hoogste inkomens het meest van de belastingvrije som, omdat die afgerekend wordt tegen de gangbare tarieven van de inkomstenbelasting.

Volgens de FNV is het effect van de heffingskorting dat vrouwen worden gestimuleerd om te gaan werken. Nu wordt de belastingvrije som van de niet-werkende partner nog opgeteld bij die van de werkende partner, hetgeen kleine deeltijdbanen financieel ontmoedigt. Een tweede voordeel is de bestrijding van de zogenoemde armoedeval - uitkeringsgerechtigden gaan er nu nauwelijks op vooruit als ze een betaalde baan aanvaarden. Omdat de heffingskorting voordelig is voor werkenden, kunnen mensen die een baan accepteren hun inkomen aanzienlijk verbeteren.

De SER is het er verder over eens dat de laagste inkomens moeten worden beschermd. Zij mogen er door de nieuwe fiscale maatregelen er niet op achteruit gaan. Vice-voorzitter A.J. de Geus van het CNV beschouwt de voorstellen van de SER als “een advies met een knipperlicht”. “De SER geeft in hoofdlijnen aan hoe het belastingstelsel gewijzigd moeten worden en waarschuwt het kabinet voor de inkomenseffecten.”