Ordinary people: pleidooi voor het praten

Ordinary people (Robert Redford, 1980, VS), BBC1, 0.55-3.00u.

Als u vannacht van plan bent een weddenschap over de Oscar-winnaars af te sluiten, dan doet u er goed aan uw geld in te zetten op Matt Damon en Ben Affleck. Zij debuteerden met het scenario van het psychologisch drama Good Will Hunting, en de verzilvering van die nominatie is een van de weinige dingen waar Oscar-voorspellers het over eens zijn. Good Will Hunting is precies zo'n film waar de grijze leden van de Academy, die de Oscars uitreiken, gek op zijn: een feel good-drama met de populaire motto's: 'geniet van de kleine dingen in het leven' en 'maak gebruik van je mogelijkheden'.

De film grijpt terug op de tijd dat praatfilms hun intrede deden in Hollywood. Rond de jaren tachtig waagden films als Kramer vs. Kramer en Ordinary people zich aan slecht in de markt liggende onderwerpen als echtscheiding en zelfmoord. Laatstgenoemde film was het regiedebuut van Robert Redford en het filmdebuut van Timothy Hutton, die beiden, jawel, een Oscar overhielden aan hun film.

Ordinary people graaft in het schijnbaar gelukkige leven van een upper middle-class-gezin, waarvan de oudste zoon omgekomen is bij een ongeluk met een zeilboot. Naar de buitenwereld toe zetten ze hun breedste glimlach op, maar de jongste zoon vertoont de eerste gevolgen van emotionele onderdrukking. Na een zelfmoordpoging belandt hij op de sofa van een psychiater, het personage bij uitstek om goede levenslessen in de mond te leggen. Het ontbreekt de film dan ook niet aan goedbedoelde maar voor de hand liggende analyses. “Misschien is er een verband tussen je beheersing van en je gebrek aan gevoel?” oppert de psychiater. Voor alles is Ordinary people dan ook één lang pleidooi voor het praten.

Ten tijde van de première werden de sceptici van de gevoelsmensen gescheiden. De een zag een dwarsdoorsnede van goedkope emoties, terwijl de meesten hun tranen de vrije loop lieten. Zelf bewaarde ik de tranen voor Titanic, de enige productie die vannacht echt de Oscar voor de beste film verdient.