FADO

Amália Rodrigues: idem (Movieplay MOV 30.366 A/B). Paulo de Carvalho (PE 51 012). Distr. Movieplay.

Wie 'fado', zegt, zegt Amália Rodrigues. In Nederland werd ze bekend door haar liedjes in Les Amants du Tage, een Franse speelfilm uit '54. Una Casa Portuguesa raakte menige ziel, nog populairder echter werd Coimbra door de talloze coverversies. 'April in Portugal, een bloemenfestival, waar elke jonge liefde snel ontluiken zal', maakte onze Eddy Christiani ervan.

In de meeste van de 39 stukken op de Portugese dubbel cd Amália Rodrigues wordt ze begeleid door guitarra en viola - Spaanse gitaar), in een handvol andere door grote orkesten. Behalve alle teksten in het Portugees bevat deze uitgave ook wat uitleg in vier talen maar iets wijzer over de oorsprong van de opnamen wordt men daar niet van. Dat is echter overkomelijk, net als het feit dat sommige stukken lang niet hifi zijn. Rodrigues schittert, zelfs met rafels aan.

Zoals Amália (1920) de volkse fado uit Lisboa verhief, zo lijkt Paulo de Carvalho (1947) voort de bouwen op de andere fado, de hoofse, meer gestileerde variant die vanaf de late jaren '20 op de plaat werd gezet door geleerde heren uit de universiteitstad Coimbra. Begeleid door het London Philharmonic o.l.v. José Calvário, die ook de arrangementen schreef, wijdt Carvalho zich o.a. aan Tudo isto é Fado, één van Rodrigues' zwaarste stukken.

Het verschil in uitvoering is frappant; heb je bij Rodrigues het gevoel dat het drama opwelt uit een machtig gebied tussen buik en strottenhoofd, bij Carvalho zit de kracht vooral in het décor dat Calvário rond hem bouwde. Wat kan zo'n groep strijkers geweldig zwellen.